Review

Een studie van het kwaad én een studie van de liefde

Het is de lente van 1942 en de Führer trekt zich voor een weekend terug op zijn burcht hoog in de Beierse Alpen, om zich te ontspannen. Eva Braun ontwaakt die ochtend als een prinses, zet een marsmuziekje op en danst naakt op de balustrades van haar koude, kille paleis, in afwachting van haar geliefde Adolf Hitler en zijn gevolg. Het zijn propaganda-minister Joseph Goebbels, privé-secretaris Martin Bormann, Goebbels' echtgenote Magda en Bormanns stenograaf Picker die met de Führer hun entree maken. Een onooglijk gezelschap. Hitler uiteraard met snor en lange loden jas, Goebbels als een klein schriel mannetje met veel te wijde kleren, en een pafferige naar mosterdgas ruikende Bormann die bijna uit zijn hemd knapt. 'Het menselijke gezicht van het kwaad tonen is nodig om het kwaad te begrijpen', dat is de inzet van de Russische regisseur Aleksandr Sokoerov, die in Cannes de prijs voor het beste scenario kreeg.

Belinda van de Graaf

Met behulp van gevierde theateracteurs uit St. Petersburg (wier stemmen in het Duits werden nagesynchroniseerd) probeert hij het monster van nabij te peilen. Behalve een studie van het kwaad is 'Moloch' ook een studie van de liefde. Eva Braun is een vrouw die zich ondergeschikt heeft gemaakt aan haar liefde voor 'Adi', zoals ze hem liefkozend noemt. Tegelijkertijd is zij de enige die 'de leider van het Duizendjarige Rijk' van repliek kan dienen. 'Zeg iets gedurfds tegen me', zo spoort hij haar aan. Door de ogen van Eva Braun leren we hem kennen als een hypochonder die vreest dat hij kanker heeft, als een jammerende man met steeds wisselende stemmingen en vooral als een man die niet in staat is lief te hebben. 'Moloch' is daarbij als een burleske. Hitler zit op het toilet, loopt rond in zijn onderbroek en eet zuurtjes waarop een hakenkruis staat afgebeeld. Die aanpak zorgt ervoor dat je je hoogst ongemakkelijk voelt: je zit als het ware bij het theater van de lach en er is geen moment waarop je moet lachen. De sfeer is beklemmend. De Alphof wordt niet voor niets het 'Adelaarsnest' genoemd; het is de plek waar plots een gigantische adelaar neerstrijkt alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Eva Braun is in die kille wereld het meest raadselachtige personage sinds tijden. Zij verschaft 'Moloch' de status van een dierbaar curiosum.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden