Klein verslag

Een spiritueel lied van iemand die nooit in de goot heeft gelegen? Niet geloofwaardig

Van Leonard Cohen kende ik weinig. Behalve dan dat ene zinnetje: There is a crack in everything. That’s how the light gets in. Een diepzinnige gedachte. Juist daar waar de barst zit, dringt het licht binnen. 

Die wijsheid verlokte me om meer over de overleden Canadese zanger te willen weten. Het huis-aan-huisblad nodigde me daartoe uit: lezing over Cohen in Pauluskerk Rotterdam.

De spreker, Frank Kazenbroot, had geen betere plek kunnen bedenken. De Pauluskerk is bij uitstek de herberg voor mensen met een barst. Ook deze avond weer veel dak- en thuislozen. Vriendelijk wezen ze de bezoeker de weg naar de zaal waar Kazenbroot zijn verhaal zou houden.

Depressies

Spreker bleek een 60-jarige gevangenispastor, maar vooral fan en ‘misschien wel zielsverwant’ van Cohen. Op tafel had hij een menora neergezet, een zevenarmige kandelaar, ter ere van de joodse zanger. “Ik laat vanavond zeven liederen van Cohen horen, en bij elk nummer steek ik een kaars aan”, legde Kazenbroot uit. Zo zou er ook wat meer licht komen in de donkere zaal. Symboliek volop.

Hij vertelde over de depressies waaraan de zanger/gitarist sinds zijn vroege jeugd leed, de drugs en drank waaraan hij was verslingerd, de eenzaamheid en onrust die hem voortdreven. En we hoorden ‘Suzanne’, een lied met een betrekkelijk eenvoudige aanleiding: een kopje thee met een vrouw. “Maar”, zei Kazenbroot, “in Cohens hoofd gebeurt van alles: zal ik wel of niet met haar naar bed gaan? Uiteindelijk laat hij zijn mooie lichaam aanraken met Suzannes geest. Dat is het begin van spiritualiteit.” De eerste kaars brandde.

Poëtisch

Drie kaarsen verder waren we bij ‘the crack in everything’, afkomstig uit de song ‘Anthem’. Een lied waar Cohen, volgens spreker, jarenlang op had geploeterd. Een poëtische waarschuwing tegen perfectionisme is het: Ring the bells that still can ring, forget your perfect offering. En een opwekking om je ondanks tegenslag elke ochtend weer vrolijk te laten wekken door het gezang van de vogels. “Je moet je gebrokenheid aanvaarden”, zei Kazenbroot, “want precies in het lijden zit de opening naar het licht”.

Waar zou de barst in zijn eigen leven zitten, vroeg ik me af toen de zeven kaarsen brandden.

Ex-kloosterling

Thuisgekomen bladerde ik nieuwsgierig door Kazenbroots aardige boek over Cohen, dat spreker me cadeau had gedaan. Ik kwam vaak het woord gebroken tegen, en leerde ook iets over de auteur zelf. Dat hij melancholiek is, ooit mislukt in zijn bestaan, ex-kloosterling en levenslang op zoek naar liefde.

Al lezende in ‘Wees lief voor deze ziel’ begreep ik waarom Kazenbroot zich zo verbonden voelt met Cohen. Ook al is er een groot verschil. De zanger putte uit vele spirituele bronnen – jodendom, christendom, (zen-)boeddhisme en hindoeïsme –, terwijl de schrijver praktiserend katholiek is. Zijn interpretatie van Cohens songteksten klinken daardoor in het boek toch een tikkeltje vromer dan wanneer je de zanger zelf hoort zingen: zeker religieus, maar vooral ook rauw, doorleefd, en vervuld van seksueel verlangen.

Eigenlijk, bedacht ik me, zijn spirituele songs alleen draaglijk en geloofwaardig uit de mond van artiesten die zelf in de goot hebben gelegen: Janis Joplin, Johnny Cash, Leonard Cohen. Van de rest geloof ik geen barst.

Willem Pekelder vervangt Wim Boevink bij het Klein Verslag. Lees hier alle bijdragen van Boevink en Pekelder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden