RecensieDans

Een pasje hier, een liftje daar: Het Nationale Ballet maakt van ‘Prometheus’ een zielloze invuloefening

Scène uit 'Prometheus', een onderdeel van het Beethoven-programma van Het Nationale Ballet. Beeld foto Hans Gerritse
Scène uit 'Prometheus', een onderdeel van het Beethoven-programma van Het Nationale Ballet.Beeld foto Hans Gerritse

Beethoven
Holland Festival/Het Nationale Ballet
★★☆☆☆

Wanneer Prometheus de mensheid uit klei creëert en haar het vuur van de goden schenkt, weten we hoe dat afloopt: niet goed. De toorn van Zeus valt over de Titaan. Voor straf wordt zijn lever opgepeuzeld door een adelaar. Elke dag opnieuw, tot in lengte der dagen.

Prometheus, een onderdeel van het Beethoven-programma van Het Nationale Ballet (HNB) handelt over het deel van de mythe van vóór de helse straf. Jammer, want die adelaar had het ballet nog enigszins spannend kunnen maken.

Drie jonge, aan het balletgezelschap gelieerde choreografen, Wubkje Kuindersma, Ernst Meis­ner en Remi Wörtmeyer, waagden zich samen aan de enige balletcompositie die Beethoven ooit schreef: Die Geschöpfe des Prometheus (1801). Vanaf de ouverture tot aan de finale zien we hoe Prometheus’ creatie van de mensheid tot stand komt en min of meer uit de hand loopt. Het ensemble ontwikkelt zich vanuit de klei getrokken creaturen in amorfe ensembledansen tot resoluut opererende wezens in wulpsachtige duetten. En halfgod Prometheus (een fraaie Timothy van Poucke) zag dat het niet goed was.

Niksig en ongevaarlijk

Wat een interessante gezamenlijke exercitie had moeten zijn van drie van HNB’s talenten, toont niet the state of the art van ballet die je ervan mocht verwachten. Integendeel: de benadering van Beethovens muziek is ouderwets en lijkt met een pasje hier, een liftje daar op veel momenten eerder een zielloze invuloefening dan dat er een boeiende artistieke visie achter schuilgaat. De losse scènes, half verhalend, half abstract, waarvoor steeds één van de choreografen ­tekende, ogen flets.

Ondanks de voor de hand liggende verwijzingen naar vuur in kostumering (rode jasjes) en videoanimaties (lavastroom) vlamt ­Prometheus niet. Dat er in de choreografie aan de actuele zeggingskracht van de mythe voorbij is gegaan – de mensheid helpt zichzelf behoorlijk naar de verdommenis tenslotte – is een gemiste kans. Het maakt het ballet niksig en ongevaarlijk.

Het gevaar sluimert bij Van Manen ­áltijd onder de oppervlakte

Een stuk spannender was het veel oudere ballet van Hans van Manen, gedanst als tweede hoofdonderdeel van het programma. Het gevaar sluimert bij Van Manen ­áltijd onder de oppervlakte. Vijftig jaar nadat het in première ging, ­bezorgt zijn Grosse Fuge kippenvelmomenten. Het krachtvertoon van vier mannen, het serene, bijna ­behoedzame antwoord daarop van vier vrouwen is ongehoord sexy, speels en swingend. Alleen al de herneming van dit ballet, uitstekend gedanst, maakt dit programma toch de moeite waard.

Dat geldt ook voor de dansfilm Rose van Milena Sidorova, die als luchtig intermezzo in het programma is ingelast. Als reactie op de lockdown koos de choreografe voor een setting van een rokerige nachtclub, waar whisky het gemoed bedwelmt en koppeltjes mijmeren. Sidorova laat het bruisen van ­levenslust in een danstaal die je geen moment onberoerd laat.

Lees ook:

Topballerina Maia Makhateli mag eindelijk weer dansen

Ballerina Maia Makhateli was op de toppen van haar kunnen toen corona uitbrak en haar carrière tot stilstand kwam. Ze moest haar conditie onderhouden in haar krappe bovenwoning. ‘Het was niet makkelijk.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden