Matthijs van Nieuwkerk tijdens de allerlaatste aflevering van De Wereld Draaid Door.Beeld NPO

TV ColumnEre-Nipkow

Een open brief aan Matthijs van Nieuwkerk

Beste Matthijs, bijna twee maanden geleden maakte je de laatste uitzending van ‘De Wereld Draait Door’. Hoe is het met je? Ik stel me voor dat je na vijftien jaar buffelen eindelijk voelt dat je niets hoeft. Dat je eens een dag niet (zo veel) kranten leest. Misschien heb je bij je boerderij in het Gelderse Almen zelfs wat spinazie en wortel gezaaid in de moestuin? Geen idee of jij van het tuinieren bent, maar de thuisisolatie door het coronavirus versterkt het rommelen en klussen rond het huis wel. En mocht je denken: wat ben ik nou eigenlijk aan het doen?, dan ben je heus niet de enige in deze tijd.

Zo’n einde aan een tijdperk is ook niet niks. Vijftien jaar lang elke dag scherp zijn bij gasten uit nieuws, sport en cultuur. Vijftien jaar elke doordeweekse dag op de toppen van je kunnen presteren, de planning omgooien als je zelf meer urgentie zag in een ander onderwerp, het publiek opwarmen en de energie bundelen in dat uur op de vroege avond.

Matthijs van Nieuwkerk tijdens de allerlaatste aflevering van De Wereld Draaid Door.Beeld NPO

Tv-recensent Hans Beerekamp van NRC, die zijn taak zo uitgebreid opvatte dat hij elke dag én nacht tv keek, had bij zijn afscheid veel plannen waar hij daarna opeens helemaal geen zin meer in had. Alsof hij eerst de adrenaline van zijn voormalige werk moest laten wegstromen om weer zin te krijgen in nieuwe projecten. Jij hebt meteen bijgetekend bij BNN-VARA en werkt aan een nieuw satirisch format op zaterdagavond, vanaf januari 2021. Ik hoop dat je van de relatieve rust kunt genieten.

Woensdag kreeg je opeens het nieuws dat jou dit jaar de Ere Zilveren Nipkowschijf zal worden toegekend. De jury van gezamenlijke tv-critici kon je niet bereiken om het je te vertellen; onze voorzitter Renate van der Bas kon niet bij DWDD aanschuiven om je, net als bij Jeroen Pauw vorig jaar, met de eer te verrassen.

Misschien was je ook wel niet verrast. Dit was hét televisiejaar waarin jouw iconische, invloedrijke programma ten einde liep, ook al kreeg het in 2011 al de Zilveren Nipkowschijf voor ‘het beste seizoen’. De laatste uitzendweken in maart 2020 gingen er stemmen op dat je als baken in deze coronatijd echt niet kon stoppen. Ilse de Lange en Henny Vrienten bedankten je voor alles wat je als podium voor de muziek en cultuur had betekend. Bandjes braken door, uitgelichte boeken werden een succes. Soms ontstond door die invloed bijna een ongelijk speelveld onder makers als een werk níet door de DWDD-selectie heen kwam.

Bovendien gingen niet alle vijftien jaren over rozen, na het vertrek van eindredacteur Dieuwke Wynia in oktober 2016 leek de balans ook even zoek. Die herstelde zich, en het programma bleek met al zijn spin-offs erbij nog steeds een maatschappelijk breed gedragen waarde te zijn. Om die níet te belonen met een prijs die de volle vijftien jaren en vooral de bepalende presentator omvat, zou een gemiste kans zijn geweest.

De vraag bleef: moet je een man die met een groot tv-succes stopt, al een oeuvreprijs geven terwijl je weet dat hij in januari 2021 weer nieuwe televisie maakt? Daarover lieten we onze gedachten gaan in het jury-overleg woensdag. Nee, de Ere Nipkow is geen prelude op een televisiebegrafenis, je kunt je nog steeds heruitvinden. Dit is een motie van vertrouwen, werd er gezegd.

“DWDD was een weergaloos avontuur, waarin ik veel dromen heb zien uitkomen”, zei je bij je afscheid tegen BNN-VARA. “We hebben in die dagelijkse driekwartier televisie veel bedacht, veel gedurfd, veel voor mekaar gebokst. Nu wil ik het roer nog een keer omgooien. Ik hijs de zeilen.” Maar dan wel met de wetenschap dat je kwaliteit gezien, gehoord, en niet onopgemerkt gebleven is.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden