BoekrecensieJacht op de schat

Een ongewoon verhaal binnen de Montalbanoreeks

Nieuw deel in de legendarische detectivereeks van de vorig jaar overleden Andrea Camilleri

Op 17 juli van het afgelopen jaar overleed Andrea Camilleri (1925-2019). In juni 2018 had de stokoude Camilleri nog geschitterd in het Griekse theater van Syracuse met zijn ‘Gesprek met Tiresias’. Net als de Homerische ziener was Camilleri de laatste jaren van zijn leven blind, maar juist daardoor zag hij de wereld veel scherper.

Na een carrière als scenarioschrijver, regisseur en dramaturg bij de Italiaanse staatstelevisie (RAI) en een heel oeuvre van historische romans, begon de bijna 70-jarige Camilleri in 1994 met het schrijven van detectives. Het duurde niet lang of zijn inspecteur Salvatore Montalbano uit het fictieve Siciliaanse stadje Vigáta werd wereldberoemd. Inmiddels zijn er liefst 27 Montalbano’s gepubliceerd.

Camilleri lezen is bijzonder vermakelijk en onderhoudend. Opvallend is allereerst zijn virtuoze spel met taal. Speciaal voor zijn detective Montalbano creëerde Camilleri een nieuwe taal uit standaard-Italiaans, verschillende dialecten en neologismen. Daarnaast zitten de boeken vol met directe en indirecte literaire verwijzingen, en zet hij Montalbano in als spreekbuis voor zijn eigen maatschappijkritiek: met humor, sarcasme of woede ergert de inspecteur zich aan Italië’s omgang met migranten, de corruptie, de politieke draaikonterij, en de verharding en verrechtsing van de samenleving. De Montalbanoboeken zijn hierin boeiender dan de minstens zo populaire televisieserie, omdat kijkers hier meestal slappe aftreksels van de oorspronkelijke verhalen krijgen voorgeschoteld.

Onlangs verscheen in het Nederlands Montalbano’s zestiende zaak, ‘Jacht op de schat’. In dit verhaal uit 2010 is Montalbano 57 jaar oud en verkeert hij al geruime tijd in een professionele en existentiële crisis. Eerder stond hij zelfs op het punt ontslag te nemen vanwege plaatsvervangende schaamte over de mishandelingen en martelingen van linkse betogers door Italiaanse agenten tijdens de beruchte G8-top in Genua in de zomer van 2001.

Monsterlijk opgelapte opblaaspop

‘Jacht op de schat’ is binnen de Montalbanoreeks een ongewoon verhaal. Hier geen onrustige slaap waar de inspecteur uit wakker schrikt –een beproefde formule van Camilleri – maar Montalbano en zijn team moeten meteen ferm optreden tegen een stokoude broer en zus die zich in hun bizarre vreemde huis hebben verschanst en schieten op iedereen die te dicht in de buurt komt. Montalbano leidt de chaotische inval tegen de fanatieke bejaarden en temidden van hun barokke collectie kruisbeelden, kaarsen, en wierookvaten, treffen de agenten ook een monsterlijk opgelapte opblaaspop aan. Niet veel later voert de vondst van een vrouwenlichaam in een afvalcontainer naar een tweede opblaaspop die tot in detail identiek is aan de eerste. Beide poppen zorgen voor de nodige ophef en misverstanden, vooral wanneer Montalbano ze tijdelijk bij hem thuis opbergt.

Ondanks de bizarre vondsten en ondanks een anonieme briefschrijver die Montalbano verleidt tot een mysterieuze schattenjacht, is het ongewoon rustig in Vigàta. Montalbano verveelt zich een beetje, eet te veel, stoort zich aan de te simpele opgaven in de anonieme brieven, maar tegelijkertijd hangt onheil in de lucht en de stroomversnelling laat niet lang op zich wachten. De rechercheur ontvangt een griezelig pakket met een bloedende lamskop en nog zo’n anonieme brief. Er wordt aangifte gedaan van de diefstal van een terreinwagen die later is teruggezien met op de achterbank een jonge vrouw die door de bestuurder ruw naar beneden werd geduwd. Eeen diepbedroefde vader doet aangifte van zijn vermiste dochter. En dan is er ook nog die Harry Potter-lookalike, een intelligente maar opdringerige filosofiestudent die Montalbano’s werkwijze wil bestuderen en hem en passant wel wil helpen met zijn schattenjacht. In de ontknoping riskeert Montalbano het weerloze slachtoffer te worden in een Hannibal-achtig horrortafereel.

Het allerlaatste deel uit de Montalbanoreeks ligt al sinds 2006 in de kluis bij Camilleri’s uitgever. In dit boek zal ook Montalbano sterven, ‘zoals een literair personage’. En met de dood van een van Italië’s meest geliefde schrijvers zal dan binnenkort ook een eind komen aan een van Italië’s meest geliefde personages.

Oordeel:  vermakelijke, volle, virtuoze detective-roman.

Andrea Camilleri
Jacht op de schat
Vert. Hilda Schraa en Rianne Aarts
Serena Libri; 259 blz. € 20,90

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden