RecensiePodcast

Een ongemakkelijke inkijk in de wreedheid van IS

null Beeld

Podcasts als middel om de Syrische oorlog te duiden: het bleek niet altijd een even gelukkige combinatie. Zo moest The New York Times noodgedwongen afstand doen van podcast-paradepaardje Caliphate nadat bleek dat de centrale hoofdpersoon een onbetrouwbare verteller was. Sterjournalist Rukmini Calimacchi heeft sindsdien een andere baan bij de krant. En in eigen land bestormde Laura H. misschien wel de hitlijsten, ook bij die podcast bleef kritiek niet uit. Want hoe ver mag je gaan in het zoeken naar de menselijke kant van daders?

Nu is er I am not a monster van de BBC en het Amerikaanse Frontline PBS. Vier jaar lang dook de Britse onderzoeksjournalist Josh Baker in één zaak, namelijk die van de Amerikaanse vrouw Sam. Haar zaak is ingewikkeld: zelf beweert ze door haar vriend Moussa onder valse voorwendselen naar Syrië te zijn gelokt, de feiten suggereren dat ze best wist waar ze aan begon. Dat ze haar kinderen meenam naar oorlogsgebied, vindt haar familie onvergeeflijk.

Baker speelt een psychologisch kat-en-muisspel met Sam in talloze interviews, in persoon en aan de telefoon als ze in de VS vastzit. Telkens word je als luisteraar heen en weer geslingerd tussen het bewijs dat zich tegen haar opstapelt en haar eigen betoog.

Mensenhandel en seksslavernij

Kosten noch moeite zijn gespaard om de waarheid boven tafel te halen. Vlak voor corona reist Baker door het Midden-Oosten, om waar het kan sporen van Sam en haar familie terug te vinden. Regelmatig val je daarbij van je stoel van de ontdekkingen.

Doordat je dolgraag wilt weten wát Sam precies heeft gedaan wil je het liefst alle afleveringen achter elkaar afspelen. Maar I am not a monster is niet altijd eenvoudig om naar te luisteren. Anders dan bijvoorbeeld Laura H. was Sam direct betrokken bij de gruwelijkste misdaden van IS; handel in mensen en (seks)slavernij. Baker weet twee jonge vrouwen, eigenlijk nog kinderen, te vinden die vertellen hoe ze door Sam’s echtgenoot Moussa zijn misbruikt en verkracht. Sam probeerde hen wel te beschermen, zeggen ze, maar tevergeefs.

Hoe gecompliceerd daderschap in oorlogssituaties kan zijn, wordt pas echt geïllustreerd als Baker het Jezidi-jongetje opspoort dat door Sam in huis was gehaald, als een soort speelkameraadje voor haar eigen zoontje. Als Baker hem spreekt, woont het jochie inmiddels in Irak met zijn grootvader, in een grot. Veel bezittingen hebben hij en zijn opa niet; zijn ouders zijn vermist en komen waarschijnlijk nooit meer terug. Uit het gesprek met Baker blijkt hoezeer hij Sam, die een soort moederfiguur voor hem was geworden, nog mist. Het levert een aflevering op die wreed en verzoenend tegelijk is.

I am not a monster is te beluisteren via alle podcast-apps.

Lees ook:

In ‘EXEN’ beleef je de relatiebreuk live mee. Willen we dat allemaal wel weten?

Een podcast als relatietherapie. Gaat het werken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden