Acteursgezin An Miller en Filip Peeters en tienerdochters Louisa en Leonce spelen het gezin DeMeester.

TheaterrecensieFamilie

Een ogenschijnlijk normale avond eindigt in zelfmoord: ‘Familie’ is een adembenemend gezinsdrama

Acteursgezin An Miller en Filip Peeters en tienerdochters Louisa en Leonce spelen het gezin DeMeester.Beeld Michiel Devijver

THEATER
NTGent
‘Familie’
★★★★★

De dwarsdoorsnede van een huis met centraal de eetkeuken. Erboven een groot ­videoscherm. Een voor een druppelen de bewoners binnen. Het begin van een doodgewone avond na gedane arbeid?

Ruim twaalf jaar geleden hing in Calais een gezin, de familie Demeester, zich collectief op. Het motief is nooit achterhaald. Het afscheidsbriefje meldde enkel: ‘We hebben het verkloot, sorry’. Milo Rau, ­artistiek leider van NTGent, pakte deze kwestie aan om het onverklaarbare in theatervorm te vangen.

Als vertolkers koos Rau voor een acteursgezin, An Miller en Filip Peeters met hun twee tienerdochters Louisa en Leonce. Zij spelen zichzelf en tegelijk de laatste avond van de Demeesters, zoals die er mogelijk uitzag.

‘Familie’ psychologiseert niet, verklaart niet. Niet het waaróm, maar dát het is gebeurd, is essentieel. We zien een normaal, relatief harmonieus gezin. Een geluidsband laat wat persoonlijke overpeinzingen horen. Vakantiefilmpjes tonen kinderpret.

Aan een tafeltje vooraan, inclusief cameraman, vertelt oudste dochter Louisa over hun voorwerk en bezoek aan huize Demeester. Ze lardeert dat met eigen dagboekfragmenten over de tijd dat ze zich eenzaam voelde in het internaat en best dood wilde. Een filosofisch zinnetje “Als we allemaal toch doodgaan, waarom dan niet nu?” doet beseffen, dat alleen de context er een zwaardere lading aan geeft.

‘Familie’ spot met de maakbaarheidsgedachte

Het besluit tot de zelfmoord is allang ­genomen. Het is een gegeven waar niet meer aan wordt gerefereerd. Wat je ziet is een ogenschijnlijk alledaagse avond. Door de combinatie van gewone handeling en videobeelden valt vooral op hoezeer dagelijkse rituelen houvast bieden in de tijdspanne tot een ultieme daad.

Een zeker ongemak, te weinig eetlust is ­alleen te ontwaren omdat de beelden van het laatste avondmaal live worden uitvergroot op het scherm. Niet een worsteling van de moeder met opeens hevig tegenstribbelende dochters, maar de kalme overgave erna is gruwelijk. Dat eerste begrijp je, dat laatste niet.

Het volstrekt onsentimentele roept associaties op met het beste werk ooit van op het vinkentouw van de tijdgeest experimenterende theatermakers (Jan Fabre, Wooster Group) in het legendarische Mickerytheater.

‘Familie’ is adembenemend loepzuiver en spot met de huidige maakbaarheidsgedachte. Alsof je altijd kunt ingrijpen en alles naar je hand zetten, als je maar oplet. Het mysterie van de daad blijft intact, temeer daar de vier lichamen even later zonder poespas in de stroppen bungelen. Dat is de magie van theater en de ongrijpbare realiteit ineen. Zelden is het onbevattelijke zo indrukwekkend in theater vertaald.

Nederlandse tournee t/m 15-2. Info: www.ntgent.be.

Praten over gedachten aan zelfdoding kan bij de crisislijn van 113 Zelfmoordpreventie. Bel 0900-0113 of kijk op 113.nl.

Lees ook:

Regisseur Milo Rau: Nee, wij romantiseren zelfdoding niet

De Zwitserse regisseur liet eerder kinderen het leven van misdadiger Marc Dutroux naspelen en riep teruggekeerde Syrië-strijders op auditie te doen voor een stuk. Met ‘Familie’ gaat hij echt te ver, vinden critici. Maar Rau niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden