filmrecensie

Een nieuwe Christus zouden ze in ‘Mug’ nooit herkennen

Mateusz Kosciukiewicz speelt Jacek (bijnaam: Jezus), die na een ongeluk in het Christusbeeld in aanbouw een gezichtstransplantatie moet ondergaan.

Mug
Regie: Malgorzata Szumowska
Met Mateusz Kosciukiewicz, Agnieszka Podsiadlik, Malgorzata Gorol
★★★★☆

Zelden werd een land zo finaal aan het kruis genageld als Polen in deze Poolse film. Het eerste half uur is vooral komisch van toon, maar dan zet de tragedie in. 

Hordes Polen verdringen zich in de openingsscène voor de deur van een winkel waar een uitverkoop begint, maar ze mogen alleen komen graaien als ze in hun ondergoed naar binnen gaan. Daar heeft kennelijk niemand een probleem mee, ook al worden ze zo letterlijk uitgekleed waar ze bij staan. Want ja: flatscreen tv. Wie wil daar niet z’n waardigheid voor inleveren?

Inspiratie voor de film was een gigantisch Christusbeeld dat in 2010 in het Poolse landschap verrees. Het moest het beeld op de berg bij Rio de Janeiro overtreffen. Kijk ons gelovig zijn, was de boodschap die het land de wereld in stuurde.

De goedheid zelve

Maar hoe christelijk zijn de Polen echt, vraagt deze film. Zouden ze een nieuwe Christus herkennen, als hij tussen hen in zou wonen, Jezus heette en de goedheid zelve was? Nou, niet dus, is de grap van de film. In Polen wordt met de mond overal god en gebod bij gehaald, maar waarden als barmhartigheid en naastenliefde zijn nergens te bekennen. 

Jacek (bijnaam Jezus) is een van die mensen die in de openingsscène naar een flatscreen graait. Met zijn lange haar en zachtaardige voorkomen lijkt hij nauwelijks op de rest van zijn familie. Kan dat haar er eindelijk af, vraagt zijn zwager klagend. En waar blijven de kleinkinderen? Ga toch trouwen, bijt z’n oude moeder hem toe. Jacek werkt bovenin het reusachtige Christusbeeld in aanbouw, maar door slechte arbeidsomstandigheden krijgt hij op een dag een ongeluk en moet hij een gezichtstransplantatie ondergaan.

En dan blijkt hoe Polen in elkaar steekt, althans volgens regisseur Malgorzata Szumowska. De kerk had voor betere arbeidsomstandigheden moeten zorgen, maar de lokale priester probeert de schuld zo snel mogelijk af te schuiven. Een smeekbede aan de lokale bevolking om te helpen de medische rekening te betalen, levert bijna niks op. 

De boodschap van de makers wordt soms nogal luidruchtig aan de kerkdeur gespijkerd: het egoïsme en de vreemdelingenhaat van de bevolking, de hypocrisie van de kerk. Het zou ook zo maar allemaal waar kunnen zijn. Ons soort mensen is welkom, lijkt het nationale motto, anders hoepel je maar op.

Terwijl ze in zo’n mooi land leven, laat Szumowska herhaaldelijk zien met prachtige vergezichten. De rand van het beeld is de hele film door subtiel wazig, waarmee wordt gesuggereerd wordt dat de blik van het menselijk oog beperkt is. Ook die stijl heeft iets geforceerds, maar uiteindelijk valt alles op z’n plek. Zelfs het gigantische Christushoofd, dat na voltooiing de verkeerde kant op blijkt te kijken, wordt een kwartslag gedraaid. Naar rechts trouwens, wat waarschijnlijk geen toeval is.

Filmrecensies

Elke week worden de nieuwste films besproken door onze recensenten. U leest de recensies hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden