Bladen & Blogs

Een nieuw #Metoo-debacle: Yogadocenten met losse handen

De #Metoo-beweging moest nog goed en wel beginnen toen filmmaker Eva Orner de eerste hand legde aan haar documentaire over het grootse misbruikschandaal ooit in de yogawereld. Sinds deze maand is ‘Bikram: Yogi, Guru, Predator’ te zien op Netflix. Het gaat over Bikram Choudhury, de schatrijke 75-jarige grondlegger van het ook in Nederland populaire bikramyoga, die vier jaar geleden door zes leerlingen van seksueel misbruik werd beschuldigd. Hij ontkende.

Toen een van de zaken tot een veroordeling leidde, en de yogamagnaat een geldboete kreeg, ontvluchtte Choudhury de Verenigde Staten, naar Mexico. Volgens Oprah Magazine is de film een must see, al blijf je als kijker ontgoocheld achter over de vraag hoe de man hiermee wegkomt. “De documentaire prikt het sprookje door dat gerechtigheid zal zegevieren, en dat het genoeg zal zijn om je mond open te doen.”

Dieper in de houding

Eerder deze maand wierp The New York Times de vraag op in hoeverre het bij yogadocenten schort aan bewustzijn op #Metoo-gebied. En wat te denken van zogeheten ‘aanpassingen’, waarbij een docent een leerling met de handen beter of ‘dieper’ in een bepaalde yogahouding brengt? Dit gebeurt vaak zonder dat een docent toestemming vraagt, dus is de grens met ongewenste intimiteiten dun.

Aan het woord kwam de 53-jarige Karen Rain uit Seattle. In de jaren negentig kreeg ze les bij Pattabhi Jois, een van de grondleggers van de yogastijl Ashtanga, zoals die populair werd in het Westen. Ze heeft er nog foto’s van: een waarbij zij achterover gebogen staat, en hij met zijn kruis tegen het hare duwt. En een waarbij zij op haar rug ligt, en hij boven op haar, ‘geslachtsdeel tegen geslachtsdeel’.

Toewijding

Vanwege haar toewijding aan de meester hield ze zichzelf voor dat hij gewoon een ‘aanpassing’ deed, vertelt Rain, en dat ze zich moest overgeven aan de ‘asana’, Sanskriet voor yogahouding. Ook dacht ze “dat hij het deed vanwege een bepaalde reden die ik nog niet begreep, en dat als ik het bleef doen, ik er op een dag misschien de zin van in zou zien”.

De Britse yogalerares Sasha Brown-Worsham heeft net zulke onprettige herinneringen aan de tijd dat ze zelf lessen volgde. Toch kan aanraking iets moois zijn, schrijft ze deze week in een opiniestuk in The Guardian. “Het kan helpen om het lichaam te ontspannen en om dieper in een houding te geraken.”

Beeld AP

Kaartsysteem

Eenmaal yogalerares maakte ze mee dat mannelijke leerlingen haar ‘aanpassingen’ soms opvatten als seksuele avances. Het gebeurde weleens dat ze dan niet meer afkwam van mannen. Ze loste het op door helemaal geen aanpassingen meer te doen bij mannen die ze niet persoonlijk kent.

“Het is makkelijk om de zorgzame aanraking van een yogaleraar te verwarren met iets seksueels – helemaal als die aanraking niet goed is uitgelegd aan de leerlingen.”

Brown-Worsham pleit ervoor dat yogastudio’s hun verantwoordelijkheid nemen, door basisregels in te stellen, leerlingen uit te leggen wat het doel is van aanrakingen, en niet losjes om te gaan met toestemming. In haar yogastudio in Londen gebruiken ze een kaartsysteem: een kaart voor je mat geeft aan of je wel of niet aangeraakt wilt worden. Totdat alle yogastudio’s snappen hoe ze moeten omgaan met toestemming, schrijft de yogalerares, ‘hoort aanraken in yoga gevoelig te liggen’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden