Taal

Een monument hoeft niet per se monumentaal te ogen

Beeld anp

Vorige week schreef Trouw dat Nationaal Coördinator Groningen, Hans Alders, in Appingedam een 'staande ovatie in de monumentale kerkzaal' kreeg. 

Een foto voegde het beeld bij het woord, maar kennelijk niet overtuigend: 'Monumentaal???' schreef een lezeres. Zij meende op de foto niet meer dan 'een klassieke schoenendoos uit de jaren zeventig' te zien.

Een beeld zegt soms meer dan duizend woorden, zegt het spreekwoord, maar in dit geval stond het beeld blijkbaar haaks op het woord. Toch was het woord monumentaal wel degelijk van toepassing.

De foto toonde het interieur van de gereformeerde kerk aan de Dijkstraat in Appingedam. Deze typerende, uit bakstenen opgetrokken zaalkerk uit 1928, werd mede dankzij het sobere materiaalgebruik in 1999 als rijksmonument geregistreerd.

Imposant

Het geval maakt duidelijk dat een monument niet per se monumentaal hoeft te ogen. Zo noemen we een typerend dijkhuisje, een kapelletje of een ander klein gemeente- of rijksmonumentje ook niet zo snel monumentaal. We zijn geneigd monumentaal te associëren met iets wat groot, weids en vooral imposant is. Die associatie is zo sterk, dat we zelfs zaken monumentaal noemen die níét door mensenhand, maar door de natuur voortgebracht zijn: monumentaal gebergte, een monumentale rivier.

Monumentaal is dan ook een volwaardig synoniem van indrukwekkend geworden. Geen wonder dat het woord ook vaak wordt gebruikt in verband met abstracte zaken. Zo schreef deze krant gisteren ironisch, maar zeer tekenend over 'de monumentale staat van dienst' die Joseph Luns zichzelf toedichtte.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels, voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Heeft u een taalvraag? Mail deze naar tdb@taalbank.nl.

Lees hier meer afleveringen van de taalrubriek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden