Recensie

Een modern familiedrama in een spookhuis aan de gracht

Beeld Trouw Vormgeving

Rinske Hillen
Houtrot
Querido; 256 blz. € 18,99

Keizersgracht 286 stond eeuwen geleden bekend als ‘het spookhuis van Amsterdam’. Vele verhalen deden erover de ronde. Twintig jaar geleden stortte het volledig in door een verrotte fundering. Rinske Hillen koos het betreurde huis uit als decor voor een familiedrama, in haar debuutroman ‘Houtrot’.

Natuurfilosoof Bram Wenksterman is de bewoner van het grachtenhuis, dat al generaties lang familiebezit is. In de grote achtertuin, onder de eikenboom, liggen zijn voorouders begraven. Zijn dochter Amber is gaan studeren en zijn vrouw zit in een psychiatrische inrichting. Hij moet het huis van de ondergang redden door een kostbare renovatie, er is haast geboden, maar Wenksterman heeft geen cent te makken, alleen maar schulden. Zijn vermogende schoonvader zou redding kunnen brengen, maar hoe vraag je zeven ton aan een hoogbejaarde man wiens dochter je gedwongen hebt laten opnemen in een inrichting om vervolgens je minnares bij je te laten inwonen? En dat is bij lange na niet al het explosieve materiaal dat de schrijfster neerlegt. In het hart van het verhaal ligt een familiegeheim te gisten dat verborgen moet blijven voor dochter Amber, die haar studie heeft opgegeven en tijdelijk is teruggekeerd naar het ouderlijk huis.

Fundering 

Houtrot in de fundering, een scheur in de muur van onder tot boven, graven in de tuin, een familiegeheim. Je zou kunnen zeggen dat de symboliek er nogal dik bovenop ligt. Hinderlijk is dat niet, de schrijfster speelt welbewust met het oude literaire thema van het vervloekte huis.

Je denkt aan Thornfield Hall, het huis vol geluiden uit ‘Jane Eyre’ dat een krankzinnige echtgenote op zolder verbergt. En aan het klassieke ‘The Fall of the House of Usher’ van Edgar Allan Poe waarin een huis bezwijkt onder een familievloek en instort. Aan het meer recente ‘Beloved’ van Toni Morrison ten slotte, waarin een gestorven peuter ervoor zorgt dat het in huis niet meer pluis is.

Ook in ‘Houtrot’ weerspiegelt een oud huis de aangetaste ziel van de bewoners. Verwacht echter geen spookachtige gothic novel: Hillen lijkt met de nodige ironie naar genoemde literaire voorbeelden te verwijzen. Het boek is boven alles een modern familiedrama dat zich afspeelt in de grachtengordel, neergezet in sterke scènes die zo op het toneel kunnen.

Opmerkelijk vaste hand 

Hillen heeft voor een debutant een opmerkelijk vaste hand als het gaat om het sturen van al die verstoorde relaties in de richting van de climax. Maar haar talent wordt het beste zichtbaar in de filosofische terzijdes (‘kleinzerigheid verraadt een groot ego’) en de kleine observaties. Als Amber nadenkt over haar psychiatrische moeder ziet ze zichzelf als “door een liftkabel verbonden aan haar moeder. Haar moeder het gewicht, zij de glazen lift. Hoe dieper het gewicht de bodem in zonk, hoe vrijer zij in het licht schoot.” Een mooi beeld en tegelijk een snijdend inzicht.

Het is jammer dat Hillen wel erg veel hooi op haar vork neemt voor zover het alle verwikkelingen in het verhaal betreft. De minnares van Wenksterman wil voor diens verjaardag per se een groot feest organiseren in het huis aan de Keizersgracht. Je voelt het al aankomen, dat wordt natuurlijk een knalfuif.

Dat je weet wanneer de catastrofe komt is niet erg, het gaat erom hoe. Maar mij bekroop het gevoel dat de schrijfster iets te veel haar best heeft gedaan om alle personages en intriges op het gewenste moment bij elkaar te laten komen voor een spektakelstuk met trom en bekkenslagen. De lezer is een ramptoerist die verlekkerd kan toekijken, maar weinig zal voelen. Daarvoor klopt het allemaal nét te mooi, de onafwendbare val van het Huis Wenksterman, inclusief de scheuren in de muur, de klemmende raampjes en het water in de kelder.

Lees hier meer boekrecensies van Trouw 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden