Review

Een mislukte vadermoord

Het moest de ultieme wraak worden, dat is vanaf de eerste pagina duidelijk. Van een Ik Jan Cremer jr. die zijn vader bijna veertig jaar na dato op zijn eigen wapens probeert te verslaan. Want het boek 'Bomberjack' is in de eerste plaats een tamelijk opzichtige poging van Cremers zoon Clifford om reeds nu de 'Ik Jan Cremer' van de eenentwintigste eeuw te schrijven. De ingrediënten zijn nauwelijks gewijzigd en ook het taalgebruik en de argumentatie verschillen weinig van elkaar: een ruwe solist neukt zich een slag in de rondte.

Het valt natuurlijk wel anders te benoemen, maar dat zou groot onrecht doen aan de vertelling van Cremer: hij neukt veelvuldig en wordt met grote regelmatig ook nog gepijpt. Wie dat wil overslaan houdt toch verdraaid weinig van de driehonderdachtenzestig pagina's over.

Het hoort allemaal bij de onderliggende woede van Clifford Cremer. Hij raakte bij een ongeluk een deel van een been kwijt en zijn broer Clint werd enkele jaren terug in Amsterdam vermoord. Vanwege dat laatste feit wordt Cremer ten slotte zelfs emotioneel en sentimenteel. Clint Cremer werd vermoord door een psychoot, door Clifford als 'Psycho' aangeduid, die twee jaar cel kreeg gevolgd door tbs met dwangverpleging. ,,De doodstraf was en is natuurlijk de enige juiste straf voor Psycho. Liefst op een elektrische stoel. Maar dat kon natuurlijk niet. Die luxe is alleen weggelegd voor nabestaanden in landen als Amerika, waar men de rechten van de nabestaanden van de slachtoffers zwaarder laat wegen dan de rechten van de daders.'' Veel dieper gaat Clifford Cremer in alle verhalen uit de jaren daarvoor nooit, ook niet als hij zijn eigen situatie beziet. En uiteraard al helemaal niet als het over vrouwen gaat: dat zijn gleufdieren of is gewoon vlees, blank dan wel zwart.

Jan Cremer deponeerde zijn twee zoons uit een relatie met een geestelijk labiele vrouw, bij zijn moeder in Enschede. Een heel enkele keer bezocht hij zijn kinderen. Jan Cremer had z'n zoon Clint eigenlijk sinds z'n kindertijd niet meer gezien en bemoeide zich ook niet met de begrafenis van Clint, dat moest Clifford maar organiseren. Cliffords oma was een Hongaarse, die haar plicht deed ten opzichte van de kinderen, maar als er sprake was van een beetje liefde, moest die komen van Jans jongste zus, die nog thuis woonde. Toen oma een hersenbloeding kreeg, werden de twee jongens in een gezin geplaatst van een christelijke welzijnswerker, die ook nog Trouw las. Om de beschrijving van de vader te vatten onder het woord 'gewelddadige gristenhond' zou een zwak eufemisme zijn. Maar als Clifford zestien jaar wordt kan hij zich een weg banen naar een bestaan als marinier. Want dat is z'n diepste wens. Het gevecht aangaan, met je hele lichaam en zonder daarbij je hoofd te veel hoeven te gebruiken.

Clifford Cremer heeft zich dan al nadrukkelijk rechts genoemd, en mordicus tegen alles wat links is. Zowel wat warrigheid in het betoog, als krachtdadigheid in de uitspraken is een type als Hans Janmaat in vergelijking met Clifford een intelligent betogend, maar toch slap rechts aftrekseltje. Alles wat Clifford Cremer in Nederland tegenstaat is links. Turken, Marokkanen, Surinamers, sociale zaken, de hele politiek, breek hem de bek niet open. In Nederland wordt dat allemaal gedoogd door linkse terreur. Het is een diepe haat, terug te voeren op de welzijnswerkers die ooit voor hem poogden te zorgen. Op z'n vrolijkst is de haat terug te zien als hij in Afrika is en zeker weet dat elke dag busladingen vrouwen van middelbare leeftijd van PvdA- dan wel GroenLinksen huize worden afgeleverd, zogenaamd omdat de dames zo benieuwd zijn naar wilde beesten en de overweldigende natuur. Leer Clifford Cremer wat, het enige waar de dames in geïnteresseerd zijn is minstens tweemaal daags hardhandig genomen te worden door zo'n jonge neger. Het is niet het enige moment waarop Cremer zichzelf overschreeuwt. Als marinier krijgt Cremer het leven dat hij wil, alleen de echte oorlog ontbreekt. Als hij bij een motor ongeluk een deel van z'n been kwijtraakt, kan hij niet verder als marinier. Alle regels die daarvóór vertoningen waren van linkse slapte, zijn voorzieningen waar hij recht op heeft en die hij helemaal uitbeent, terwijl hij ondertussen in Afrika en Azië zijn avonturen beleeft, althans voorzover dat tussen het neuken en pijpen door mogelijk is.

Uiteindelijk ervaart hij eerst als verslaggever en later als een zwervende, onafhankelijke oorlogsvrijwilliger zijn mooiste momenten in Kroatië, waar hij als sluipschutter enkele moslims kan neerschieten. Toch nog één Nederlander die niet aan algehele slapte ten onder gaat.

Langzaam komt daarna het leven op z'n pootjes terecht, ook voor de andere zwerver, z'n broer Clint. Tot die vermoord wordt. Dan slaat Clifford aan het schrijven van zijn perfecte misdaad: de moord op 'Ik Jan Cremer'. Alleen, dat is niet gelukt. De tijden zijn veranderd. Begin jaren zestig sloeg het boek van Jan Cremer in als een bom, dat was een merkteken van de nieuwe jongerencultuur. Veertig jaar later valt de herhaling nauwelijks meer op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden