Review

Een liefde met verkeerd bloed

Er is gesuggereerd dat de oorlog van 2001 in Macedonië nep was, in scène gezet door corrupte politici -Slavische en Albanese Macedoniërs- om hun smokkelhandel aan het zicht te onttrekken. Daar zit iets in, moet Roel van Duijn toegeven, maar niet genoeg. ,,Want zij (die politici - red.) noch de media hadden een schijn van kans gehad als ze geen weerklank van echte hartstochten hadden gevonden'', schrijft hij in 'De bruidenoorlog', waarin hij verhaalt van zijn omzwervingen in die Joegoslavische deelrepubliek die als laatste ten prooi viel aan geweld en chaos.

Nicole Lucas

Van Duijn probeert die hartstochten te doorgronden door ze te bestuderen vanuit een originele invalshoek: het gemengde huwelijk, of beter gezegd het taboe daarop. Huwelijken tussen Albanese en Slavische Macedoniërs kwamen al weinig voor, en sinds het laatste decennium van de vorige eeuw wordt er nauwelijks nog onderling getrouwd.

Een van de zeldzame uitzonderingen is de verbintenis tussen de Albanese Myrveta en de Macedoniër Goce, die de hoofdpersonen, zeg - maar gerust: de helden - zijn van Van Duijns boek. Na een geheime verhouding van zeven jaar moesten ze hun woonplaats Gostivar ontvluchten, belaagd door gewapende familieleden. Nu wonen ze aan de andere kant van het land.

Het is Myrveta die de hoogste prijs voor deze verboden liefde betaalt: ze wordt verstoten door haar familie en krijgt de schuld van de zelfmoord van haar vader, die zou zijn gestorven wegens 'zijn zorgen om haar'. Hoewel ook Slavische Macedoniërs de gemengde liefde bepaald niet toejuichen, lijkt de weerzin aan Albanese kant het grootst. En dus gaat Van Duijn vooral daar op zoek naar verklaringen.

Zijn -interessante, zij het hier en daar wel erg uitgesponnen- speurtocht leidt tot weinig hoopgevende inzichten, zeker voor Van Duijn zelf die in de 'multi-etnische liefde' nu juist een belangrijk fundament ziet voor een 'goede, gemengde samenleving'.

In 1944, vertelt een Albanees hem, hebben veel Albanese families hun onderlinge geschillen bijgelegd in een zogenaamde besa om sterk te staan in de strijd tegen de communisten. ,,Diezelfde besa van 1944 hebben onze mannen in de lente van 2001 bekrachtigd, omdat het Albanese volk nu één moest zijn in de strijd tegen de Macedonische overheerser.''

De eenheid van het volk moet tot het uiterste beschermd, het 'bloed' mag niet vermengd, dat is erger dan incest. Van Duijns conclusie is dan ook een sombere: op papier -het akkoord van Ohrid- hebben Albanezen en Macedoniërs hun conflicten bijgelegd. Maar de onderliggende hartstochten zijn nog nauwelijks veranderd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden