Een leven in het teken van Stille Nacht

Het leukst aan de winter noemen de ondervraagden 'de gezelligheid binnen' (een kwart), gevolgd door kerst (16 procent) en oud en nieuw (15 procent). ANP Photo Beeld
Het leukst aan de winter noemen de ondervraagden 'de gezelligheid binnen' (een kwart), gevolgd door kerst (16 procent) en oud en nieuw (15 procent). ANP Photo

Reinier Thiesen (64) uit het Limburgse Meerlo heeft bijna 3800 uitvoeringen van Stille Nacht. De Friese lokale zender Radio Gasterlân draait een week lang een selectie.

Ellis Ellenbroek

Als zesjarige werd u verliefd op Stille Nacht. Hoe ging dat?

„Ik mocht voor het eerst mee naar de nachtmis. Daar hoorde ik het. Ik vond het meteen mooi. Toen zal het vooral het sprookjesachtige zijn geweest dat me aansprak. Het verhaal van Maria en Jozef en het kindje in die stal. Maar de kracht van het lied zit hem ook in de eenvoud van de muziek. Die ligt goed in het gehoor, is makkelijk aan te leren. De muziek die organist Franz Gruber in 1818 schreef, stelt eigenlijk helemaal niks voor.”

Sloeg u meteen aan het verzamelen?

„Nee, dat begon eind jaren zeventig. Ik had acht kerst-elpees en op allemaal stond Stille Nacht. Acht verschillende interpretaties. Dat vond ik interessant. Inmiddels heb ik versies van overal vandaan. Van Armeens tot Chinees of Vietnamees. Ze hebben vrijwel altijd de zelfde wijs. Maar de teksten verschillen. In Nederland bestaan er wel acht vertalingen.

De oorspronkelijke tekst van de Duitse kapelaan Joseph Mohr gaat nadrukkelijk over wat er die Kerstnacht in de stal gebeurde. De protestantse versie is heel anders. Strakker in de leer: Davids zoon lang verwacht die miljoenen eens zaligen zal. En dan het tweede couplet over het kindje dat geboren is om zondaars te redden. Het merkwaardige is dat juist de protestantse tekst in Nederland negen op de tien keer gezongen wordt.”

Bent u nog steeds op jacht?

„Zeker in deze periode. Ik zoek zelf, maar heb ook contacten in binnen- en buitenland die me muziek toesturen. Het laatste halfjaar zijn er wel honderd versies bijgekomen.”

Wat is uw lievelingsuitvoering?

„Die van de Ierse groep Enya. De stem van de zangeres, en die oude Ierse taal, ik krijg er associaties bij van engelen in het veld. Simon en Garfunkel vind ik ook mooi. Die hebben er allerlei nieuwsfragmenten doorheen gemonteerd. Moord, doodslag en oorlog, prachtig vind ik dat, bij zo’n lied dat als vredesboodschap bedoeld is.”

Er zijn vast ook vertolkingen waar uw maag van omdraait*

„Die zijn er. Ik heb ze ook in mijn collectie. Maar ik heb ze weggestopt in mijn hoofd. Ze liggen in de sfeer van punk. Ik vind het niet erg dat er punkversies zijn. Van sommige zeg ik zelfs ’Leuk gedaan’. Als de intentie maar klopt.

Omdat ik bang was dat de presentatoren Stille Nacht belachelijk zouden maken, twijfelde ik eerst of ik mijn muziek wel wilde lenen aan de lokale omroep van Gasterlân-Sleat. Ze hebben toegezegd de presentatoren op het hart te drukken met respect over het lied te spreken. Daar vertrouw ik op. Ik heb er geen problemen mee als mensen het een rotlied vinden, als ze er maar niet de spot mee drijven.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden