Review

Een kruidig vat propvol Bach

Op 28 juli volgend jaar is het 250 jaar geleden dat Johann Sebastian Bach in Leipzig overleed. Zijn tijdgenoten vonden hem aardig ouderwets in zijn degelijk-constructieve compositie-stijl. Daar maalt niemand meer om. Bach staat anno nu rotsvast in het centrum van de muzikale aandacht.

Lang niet algemeen genoeg, zo blijkt uit een actie van de drogisterij-keten Kruidvat. Via 476 filialen in Nederland en 77 in België wil het bedrijf met 155 cd's verdeeld over 20 dozen, het complete werk van Bach binnen het bereik van de massa brengen. De prijs komt op 450 gulden, oftewel 2,80 gulden per cd.

Wie over dit koopje ter viering van Bach 2000 denkt 'Bach tussen badschuim en drop' onderschat de kwaliteit van Kruidvats BACH EDITION. De mega-drogist verzekerde zich van de medewerking van Joan Records. Al eerder verzorgde dat Nederlandse bedrijf onder het label Brilliant Classics opzienbarende uitgaven. Alle pianosonates van Mozart, en de enorme doos met veertig Beethoven cd's (bestaande en nieuwe opnames) liggen vers in het geheugen.

Voor de 'Bach Edition' combineerde samensteller Pieter van Winkel weer bestaand en nieuw. Dat laatste geldt voor de kerkelijke cantates. Voor die zestig cd's op 155 schijven tekent Pieter-Jan Leusink, de leider van het uitstekende Holland Boys Choir (ex-Stadsknapenkoor Elburg). Het ensemble bouwde veel ervaring en faam met Bach en barok op; met het Nederlands Bach Collegium als instrumentale partner een goede zet van Van Winkel.

Leusink staat voor de enorme klus om in goed een jaar tijd al die werken, in totaal 3600 minuten muziek, vast te leggen. Hij dacht aanvankelijk: dat is gekkenwerk. Doordenkend besefte hij dat je zo'n kans maar één keer krijgt. Anders dan bij opnames zowel van Ton Koopman als van het Bach Collegium Japan, gebruikt Leusink in de koorpartijen jongens en countertenors voor de sopraan- en altstem. Maar de sopraan-soli vertrouwde Leusink liever toe aan een vrouw, de Engelse Ruth Holton. De solo-alt is de Nederlandse countertenor Sytze Buwalda; Knut Schoch is tenorsolist en Bas Ramselaar zingt de bas.

Bovengenoemd gezelschap doet niet de passie-muzieken. De 'Matthüus' die Leusink al eerder opnam op eigen label vond inmiddels zijn weg naar Blokker en Etos! De 'Matthüus', 'Johannes', 'Markus', 'Lukas' en de 'Hohe Messe' komen van bestaande opnames door Engelse ensembles van hoge kwaliteit zoals het koor The Sixteen met Harry Christophers, King's College Choir, en solisten als Emma Kirkby, Catherine Bott en Michael Chance.

Daartoe werkt Joan Records samen met labels als Collins Classics; voor de wereldlijke cantates zijn Duitse opnames op Berlin Classics gekocht. Het complete orgelwerk door de Zweedse organist Hans Fagius wordt van het kwaliteitslabel BIS overgenomen. Uit Nederlandse hoek komen verder de Amsterdamse Bachsolisten en diverse klavecinisten als Bob van Asperen en Pieter-Jan Belder.

Ter introductie dient een cd met achttien grepen uit het kruidig vat propvol Bach: voor een weggeefprijs van 1,99 gulden. Die cd laat zich leuk vergelijken met een voorproefcd van Hünssler. Dit Duitse label brengt ook de complete Bach op de markt als HüNSSLER EDITION BACHAKADEMIE. Vijf cd's meer dan Kruidvat: 160 schijven. De prijs is uiteraard ook wat meer: 3213,15 gulden; bij intekening vóór 30 juni wordt het 2885 gulden. Bij Kruidvat kun je niet intekenen.

De reeks van Hünssler staat onder artistieke leider van de Duitse Bachspecialist Helmuth Rilling. De ruggengraat van de opnames, de cantates, wordt dan ook gevormd door de uitvoeringen onder diens leiding met de beroemde Güchinger Kantorei en het Bach Collegium Stuttgart. Voor de orgelcomposities zijn liefst vijf organisten ingezet. Het vocale en instrumentale solistenbestand is net zo internationaal en kwalitatief hoog als bij Kruidvat.

De beide proefcd's hebben één stuk gemeen: het allegro uit het tweede Brandenburgs Concert. Het Oregon Bach Festival Orchestra op Hünssler klinkt mij stijf en strak in de oren; The Consort of London, op Kruidvat, speelt dezelfde noten net iets sneller, maar vloeiend, dansant, dynamisch geschakeerd. 't Smaakt naar meer.

Op beide proefschijven zingt Arleen Augér; op Hünssler luister je verbluft naar de grondige koorstijl van de Güchinger Kantorei in het openingskoor 'Geschwinde, ihr wirbelnden Winde' en op Kruidvat wordt de smaak geprikkeld door The Sixteen. Van Leusinks cantates helaas geen voorsmaak. Aan beide uitgaven werken ook 'moderne' interpreten mee: op Hünssler de violist Dmitri Sitkovesky (sonates) en op Kruidvat Emmy Verhey (vioolconcert). De prijs zal de doorslag geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden