null Beeld
Beeld

BoekentipRoman

Een kostschool als een mortuarium

In Fleur Jaeggy’s roman worden meisjes klaargestoomd voor het huwelijk.

Jann Ruyters

Hoe komt het toch dat de nu 81-jarige Zwitserse Fleur Jaeggy die zo’n aansprekende, eigen stem heeft, als schrijver zo onbekend is gebleven? Het is niet alsof ze ver weg op een Zwitserse berg leefde. Jaeggy was sinds de jaren zestig, tot zijn dood deze­­ zomer, getrouwd met Roberto Calasso, auteur en uitgever, een ‘literair instituut’ in Italië­­. Ze woonden in Milaan.

‘Jaeggy schrijft met een scalpel’ schreef Gerwin van der Werf in zijn bespreking van de roman SS Proleterka die enkele jaren terug hier in vertaling verscheen. Nu komt uitgeverij Koppernik met een herziene vertaling van De gelukzalige jaren van tucht, een korte roman uit 1989, waarvoor Jaeggy in Italië meermaals werd bekroond.

Veel indruk maken de scherpte en het abstraherend vermogen van de jonge vertelster die op een Zwitsers pensionaat, Bausler Institut, in de ban raakt van een getalenteerde, volmaakt beheerste medeleerlinge, ‘een nihiliste zonder passie’. Haar onderdanige medeleerlingen, brave, welopgevoede meisjes, verdraagt de ‘ik’ nauwelijks.

Het zorgt voor vileine beschrijvingen: ‘Je leven lang leer je bedanken met een glimlach. Een vervloekte glimlach. De gezichten van kostschoolmeisjes hebben dan ook iets van een mortuarium.’

De sfeer is tijdloos, lijkt negentiende eeuws, behalve dat de oorlog opduikt in de tekst, en een nieuwe leerling met Rita Hayworth wordt vergeleken. De meisjes worden door de leraressen klaargestoomd voor het vrouwenleven: bals, huwelijk, die glimlach. De ‘ik’ verzet zich, maar niet hardop. ‘Binnen de idylle van mijn opvoeding stond ik aan het begin van wrok. Wrok tegen de idylle, tegen de natuur, de meren, het bloemschikken.’

null Beeld

Fleur Jaeggy
De gelukzalige jaren van tucht
(I beati anni del castigo)
Vert. Annegret Böttner, Leontine Bijman. Koppernik; 101 blz. € 18,50

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden