De Franse schrijver Romain Gary dankt de hunkering naar avontuur en de droom om een beroemd schrijver te worden aan zijn moeder Nina.

Filmrecensie La promesse de l’aube

Een incompleet beeld van het leven van Romain Gary

De Franse schrijver Romain Gary dankt de hunkering naar avontuur en de droom om een beroemd schrijver te worden aan zijn moeder Nina.

La promesse de l’aube
Regie: Eric Barbier
Met Charlotte Gainsbourg en Pierre Niney
★★☆☆☆

Je zou denken dat het volwassen leven van een schrijver die 34 boeken schreef en twee films regisseerde, de nazi’s bombardeerde, met een van ’s werelds beroemdste actrices trouwde, voor zijn schrijven een sloot prijzen won, consul-generaal in Los Angeles werd en op 66-jarige leeftijd zelfmoord pleegde, genoeg voer voor een biopic zou leveren. Maar nee.

Het kompas van ‘La promesse de l’aube’ staat van begin tot eind gericht op de relatie tussen Romain Gary en zijn dominante moeder Nina, onder steeds meer lagen make-up gespeeld door Charlotte Gainsbourg. Iets meer dan de helft van de film speelt zich af tijdens Gary’s jeugd. Eerst in Vilnius, de hoofdstad van wat nu Litouwen heet. Later in Nice, waar ze heen reizen omdat het leven hen in Vilnius onmogelijk wordt gemaakt.

Hun Russisch-Joodse achtergrond en het feit dat er geen vader in beeld is, maakt hen kwetsbaar en laat het maar aan de lokale bevolking over om dat uit te buiten. In Nice lukt het om met allerlei kunst- en vliegwerk een nieuw bestaan op te bouwen.

Vervolgens moet Gary van zijn moeder koste wat kost een beroemd schrijver worden, als genoegdoening voor alle onrecht waarmee ze worden geconfronteerd. Vooral om haar te plezieren begint hij de kroontjespen op papier te zetten. 

Ondertussen begint hij in Parijs aan een rechtenstudie maar dat alles moet wachten als de nazi’s de Tweede Wereldoorlog beginnen. Zo’n beetje de tweede helft van de film wordt in beslag genomen door Gary’s tijd in Parijs en in het leger, een aantal keren onderbroken door een bezoek aan zijn moeder. Dat de film zich zo nadrukkelijk op Gary’s relatie met zijn moeder richt, is omdat ze een sterke vrouw was en een groot stempel drukte op Romain Gary’s leven.

Het nadeel van een traditionele, chronologisch vertelde biopic als dit, is dat je niets te weten komt over wie de man echt was. Je ziet alleen wat hem overkomen is. En zelfs dat verhaal is zwaar gefictionaliseerd. Die vlucht met een bommenwerper waarbij de piloot blind raakt en Gary het vliegtuig vanuit vijandelijk gebied vanaf de achterbank terug praat naar de basis in Groot-Brittannië is op het potsierlijke af. En klopt het dat Nina hem op een middag zomaar even de opdracht gaf om Hitler te vermoorden? Want het schuurt nogal met haar gebruikelijke pragmatisme.

Romain Gary was in de 20ste eeuw een van Frankrijks bekendste schrijvers. Waar je dan vooral nieuwsgierig naar bent, is het creatieve proces van zo’n man: hoe denkt hij? Hoe heeft zijn schrijfstijl zich gevormd? Maar niets daarover.

Voor liefhebbers van een keurig gekostumeerde biopic met wat tragedie erdoorheen geroerd levert de film misschien voldoende. Voor mensen die echt nieuwsgierig zijn naar Romain Gary schiet de film tekort.

Lees ook:

In het laatste deel van ‘De Cazelets’ proef je Howards verlangen naar afronding

Boekrecensie van de vertaling van het vijfde deel en slot van Elizabeth Jane Howards autobiografische familiesaga ‘De Cazalets’. Ze was een minnares van Romain Gary.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden