Een historische plek

Voor mijn broer Hans, verzinnen wij een uitstapje. Hij verblijft al jaar en dag in het St. Joris Gasthuis in Delft.

Met tien personen woont hij in een huisje op het terrein van de psychiatrische instelling. Begeleid wonen heet dat en daar halen wij hem graag af en toe even weg.

Wij rijden naar Clingendael, het landgoed dat is gelegen tussen Den Haag en Wassenaar in het dal tussen de klingen of duinen. Het dateert al uit 1544, maar kreeg zijn naam pas in 1591.

Al wandelend door het sterrenbos, genoemd naar een stervormig aangelegd padenstelsel, waar honderden grote rododendrons groeien en bloeien in meer dan twee honderd soorten, wijst Hans mij op een paar, waarvan hij de naam herinnert.

Overweldigd door de rijke kleurschakeringen en de hoogte van de struiken, voelen wij ons als vanzelf klein worden. De Japanse azalea’s, met hun welriekende bloemenpracht versieren de entourage evenzeer. We zijn op weg naar de Japanse tuin, die nu, op drie jaar na, een eeuw geleden was aangelegd door freule Daisy. Dat was haar bijnaam. Deze Marquérite, Baronnesse van Brienen raakte op haar reis naar de Oost gecharmeerd door de Zenboeddhistische tuinen in Japan en heeft op haar terugreis uit het verre Oosten allerlei onderdelen, als lantaarns, stenen en zelfs een theehuisje laten inschepen. Ze heeft, met behulp van de toenmalige Japanse legatie in Den Haag, deze unieke tuin vormgegeven, de enige in Nederland.

Hans, een meter zesennegentig en honderd vijfendertig kilo zwaar, is zichtbaar aan het genieten van alles om hem heen, als wij de buitentuin betreden. Het gezang van onder andere een roodborstje stemt ons nog vrolijker, als wij verrijkt de als coulissen dienende beplanting in de gaten krijgen. Bij elke wending van het pad verschijnt er een totaal andere, oogstrelende kijk op de tuin. Dit is in overeenstemming met de achterliggende filosofie, die zegt dat we ook in het dagelijkse leven niet alles tegelijk kunnen overzien. Een Japanse tuin is een statussymbool, zo aangelegd dat er niet veel valt te tuinieren, maar waar men één kan zijn met de natuur. De verrassende sfeer, veroorzaakt zeker ook door de wel veertig verschillende mossoorten en even zovele stenen lantarentjes, ontgaat mijn broer evenmin.

De geweldige azalea amoena, wat schoon en liefelijk betekent, krijgt onze volle aandacht. Dan nemen wij het theetuinpad via het bruggetje, waar de eerste ontmoeting plaatsvindt met onze gastheer en gastvrouw voor de theeceremonie. Voor het theehuis zien we de vijver, dat een symbolische betekenis heeft, namelijk: leven. Er steken verschillende rotsblokken boven het water uit. Deze stellen de obstakels voor die men op zijn levensweg tegenkomt.

Japan, het land van de reizende zon, ligt voor ons in het Oosten. Het water, wat voor het leven staat, stroomt, vanuit zijn levensbron naar het Westen. Zou Marguérite van Brienen die wijsheid van Oost naar West ons duidelijk hebben willen maken?

Mijn broer zegt onverwachts: ‘Carla het is te mooi! Dit is voor mij liefde.’

Deze opmerking van mijn broer is zo intiem, ongetwijfeld als een soort eerbetoon aan wat de freule heeft bedoeld. Niemand heeft het beter kunnen verwoorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden