Een gruwelijke hellestad in een Rotterdamse onderzeebootloods

Hester Otter

„Je kunt het werk gelaagd noemen, een mooi woord voor de vrij lugubere sculpturen van Atelier Van Lieshout”, zegt Saskia van Kampen, samensteller van de tentoonstelling. Niet voor niets heet de tentoonstelling Infernopolis. In een voormalige onderzeebootloods, van 5000 vierkante meter groot, ontvouwt zich de gruwelijke hellestad van Atelier van Lieshout, dat onder leiding staat van de Rotterdamse kunstenaar Joep van Lieshout. Voor de tentoonstelling werkte Museum Boijmans Van Beuningen samen met het Havenbedrijf Rotterdam.

Van Kampen: „Infernopolis is een huiveringwekkende tentoonstelling, die niet zozeer afstotend is, maar een wereld toont die veel mensen juist intrigeert. Want het raakt wel degelijk een essentie van het leven van nu. Wie de moeite neemt de tentoonstelling te ontrafelen, ziet dat wat hier staat veel ingewikkelder en meer doordacht in elkaar zit, dan je op het eerste oog zou zeggen.”

In het midden van de loods staat een enorme installatie, die een kwart van de ruimte in beslag neemt. De installatie verwijst naar een boek van de Amerikaanse architect McDonough en de Duitse chemicus Braungart waarin zij een duurzame samenleving beschrijven. Deze filosofie is in handen van Van Lieshout tot in het extreme doorgevoerd door ook het menselijk lichaam te hergebruiken. „Wanneer je kijkt naar de wereld met overpopulatie, de uitputting van energiebronnen en het gebrek aan voedsel, dan is Van Lieshouts radicale antwoord dat de mens geëlimineerd zou moeten worden zo vreemd nog niet.” Van Lieshout heeft een hele rationele kijk op de wereld, zegt Van Kampen. „Maar ethisch kan het totaal niet door de beugel.”

In de Onderzeebootloods staan meer sinistere installaties en taferelen opgesteld die de grenzen tussen goed en kwaad, leven en dood en realiteit en fictie verkennen. De andere grote installatie is The Technocrat uit 2003. Vanwege de omvang van dit werk is deze nu voor het eerst volledig te zien. „Het kunstwerk bestaat uit allerhande werktuigen, containers, bedden en destilleerketels en vormt een gesloten circuit”, licht Van Kampen toe. „In dit systeem is de mens gereduceerd tot een mechanisch onderdeel, een radertje in het geheel. Alles wordt hergebruikt, zelfs de uitwerpselen.”

Er staan nog diverse andere sculpturen opgesteld, variërend van medische instrumenten tot reusachtige spermacellen die de thema’s leven en dood belichten. Omdat de beelden heftig kunnen zijn, vertelt Van Kampen, staan bij de sculpturen bordjes met uitleg. Maar die bordjes zullen de hellestad van Van Lieshout niet minder confronterend maken.

Infernopolis, t/m 26 september. Onderzeebootloods, Heijplaatstraat 23 in Rotterdam. www.onderzeebootloods.nl. Met op 9 september een debat, met o.a. Atelier Van Lieshout en Michael Braungart. Informatie: www.boijmans.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden