TaalTon den Boon

Een ‘gezonde dosis scepsis’ is misschien helemaal niet meer zo gezond

Afgezien van afstand houden en handen wassen worden veel coronamaatregelen versoepeld. Je zou daarom kunnen denken dat we het nu wel gehad hebben met de uitbreiding van onze coronawoordenschat. Maar nee, die gaat door, al hebben we met nieuwvormingen als anderhalvemeterwaanzin en virusgekkies nu wel de coronakritische fase bereikt.

Soms zegt de woordkeus voor een (nieuw) verschijnsel iets over hoe er in de werkelijkheid tegenaan wordt gekeken. Neem het drietal coronadissident, -scepticus en -ontkenner. Deze neologismen herinneren vrij dwingend aan het woordentrio klimaatdissident, -scepticus en -ontkenner, waarmee wordt verwezen naar de luizen in de pels van de gangbare klimaatwetenschap. Vooral aan de woorden klimaatscepticus en -ontkenner kleeft inmiddels een vrij negatieve bijklank.

Door critici van het coronabeleid aan te duiden als coronasceptici of -ontkenners associëren de media deze personen (onbewust?) met de klimaatsceptici en -ontkenners, waardoor de coronacritici meteen in een enigszins bedenkelijk daglicht staan.

Ondermijnend effect

De vrij ongunstige bijklank van woorden als klimaat- en coronascepticus kan tevens een indicatie zijn dat er een verandering gaande is in onze houding tegenover het verschijnsel scepsis (fundamentele twijfel) als zodanig. In filosofisch opzicht werd scepsis altijd positief gewaardeerd, maar nu het betrekking heeft op beleid en dus een ondermijnend effect kan hebben op gevestigde machtsstructuren, kan die waardering afnemen.

Als de houding ten opzichte van scepsis inderdaad verandert, is te verwachten dat de positief klinkende woordcombinatie ‘een gezonde (dosis) scepsis’ eveneens minder populair wordt. In de afgelopen jaren is in kranten inderdaad een afname van die combinatie te zien. Wie weet is de ‘gezonde dosis scepsis’ binnenkort dus helemaal niet meer zo gezond.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden