Review

Een droom van een opera

'Ooit waren wij jong': het Volksoperahuis werd opgericht door musicus Jef Hofmeister (1957) en acteur Kees Scholten (1958). Bij de laatste subsidieronde voor het huidige kunstenplan oordeelde de Raad voor Cultuur zeer gunstig: Het Volksoperahuis zet “met zijn zelfgeschreven volksopera's een unieke en originele vorm van muziektheater op de planken.“ En “de laagdrempelige voorstellingen van dit operahuis, die doorgaans met aanstekelijk enthousiasme worden gebracht, weten een breed publiek te trekken.“ Vervolgens adviseerde de raad geen subsidie te verlenen. Argument: een van de oprichters schreef ook doorgaans de muziek en dit was dus een eenzijdige manier van werken.

Je zult het maar zo zout op je bord krijgen. Feit is dat het huis onverstoorbaar opera's blijft produceren. Hun nieuwste, 'Zeeuwse nachten' vindt zijn aanleiding in de dood van Theo van Gogh, en is een bij vlagen oergeestige, dan weer melancholische, en altijd van milde ironie doortrokken zoektocht naar de identiteit van het Nederlander zijn. Toch blijft de woede en het onbegrip sterk voelbaar bij deze generatiegenoten van de vermoorde cineast, te laat geboren om zich te wentelen in de relatieve veiligheid en welstand van de babyboomers, en te vroeg om zich met postmodern cynisme uit de voeten te maken.

Tekstschrijver Rogier Schippers is de verteller, die daarnaast het Zeeuwse meisje speelt dat bij de held van Nederlands strijd tegen het water, Hansje Brinker, in de auto komt en daar spontaan tot zelfontbranding geraakt. Hans, prachtig gespeeld door Scholten, is na zijn heldhaftig optreden met zijn vinger in de dijk toch maar een gewone jongen geworden, die als taxichauffeur zijn brood verdient. Als hij dan ook een brandend Zeeuws meisje in zijn auto heeft, kan de ex-held alleen maar verbijsterd om hulp roepen, zelf hulpeloos tot op het bot. Daarnaast speelt hij een held van de nieuwe tijd: Youssouf, 'de sierlijke libero uit het Rifgebergte' die bij de wereldkampioenschappen voetbal de nederlaag tegen Duitsland van 1974 zal wreken en met een kopbal Nederland de titel zal bezorgen.

Maar het moment dat Youssoufs voorhoofd en de bal elkaar zullen ontmoeten, wordt stilgezet: Youssouf piekert wat voor Nederlander hij is: wil hij wel een held worden voor zijn land, wil hij niet terug naar zijn wortels?

In dat ondragelijk lang gerekte moment vinden Hans en het Zeeuws meisje, op weg naar Krabbengeest waar Hans de Hans Brinker-prijs moet gaan uitreiken, als in trance over de dijk rijdend in een flauwe bocht een tragische dood in een van de Schelde-armen. “De kou en de leegte regeren mijn land, hoe lang gaat het duren voor de zon weer brandt?“ zingt het ensemble in onvervalste smartlappen-stijl.

Ach, bezoekt u zelf een van hun prachtavonden waarop ook nog de schitterende stem van Scholten als André Hazes te beluisteren valt, in het stadion, wit sjaaltje om de hals en blind omdat de echte Hazesheld niet meer onder de levenden verkeert. Maar hij klinkt als vanouds.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden