RecensieFilm

Een bizarre panterobsessie in ‘Sidik en de Panter’

Sidik in het betoverende berglandschap van Koerdistan in Noord-Irak. Beeld
Sidik in het betoverende berglandschap van Koerdistan in Noord-Irak.

Sidik en de Panter
Regie: Reber Dosky
★★★★☆

De bewegingsvrijheid is tijdens de pandemie behoorlijk ingeperkt, en dat maakt de reis door het betoverende berglandschap van Koerdistan in Noord-Irak extra bijzonder. In ‘Sidik en de Panter’, afgelopen jaar uitgeroepen tot de beste Nederlandse documentaire op het Idfa, treffen we een ideale gids. Sidik zoekt in de bergen al vijfentwintig jaar naar sporen van de Perzische panter. Regelmatig gaat hij op pad, uitgerust met een camera en een verrekijker. Hij spreekt met dorpsbewoners, maakt aantekeningen in zijn dagboek en mijmert bij een kop thee op een zelfgemaakt vuurtje.

De obsessie van Sidik met de panter klinkt bizar, maar is heel begrijpelijk. De panter wordt in het Midden-Oosten bedreigd met uitsterven. Als het dier terugkeert in de omgeving, zullen de bergen waar Sidik met zijn familie woont als beschermd natuurgebied worden aangemerkt. Aan oorlog en vernietiging zullen dan definitief een einde komen. De panter staat voor rust en vrede, voor zijn grote droom.

Dat het verhaal de Nederlands-Koerdische regisseur Reber Dosky na aan het hart ligt, blijkt wel als hij op een goed moment de vierde wand doorbreekt, en achter de camera vandaan komt om samen met Sidik een gedenksteen voor zijn opa te maken. Dosky groeide zelf op in het berglandschap. Zijn grootvader was een Peshmerga, een Koerdisch strijder, die in 1975 door het regime van Saddam Hoessein werd gedood. Veel later werd ook zijn zus vermoord door Turkse militairen.

Behalve dat de film laat voelen hoe dit berglandschap is verweven met de geschiedenis van de Koerden, is het ook, heel actueel, een verhaal over de omgang met de natuur. Sidik bewaakt het uitgestrekte berglandschap als zijn eigen achtertuin. Hij gaat erop af als hij stropers met kalasjnikovs ontdekt. Want Sidik leeft met de geitjes en de ezeltjes. Hij weet: als je goed bent voor de natuur, is de natuur ook goed voor jou.

De film, geproduceerd door Jos de Putter die zelf ooit een schitterende documentaire maakte over de boerderij van zijn ouders (‘Het is een schone dag geweest’), is een adembenemende exploratie van flora en fauna. We zien een uil in de sneeuw, parende arenden, eekhoorntjes in rotswanden. Je begrijpt Sidik en zijn vrees voor de toekomst. Zijn twee zoontjes zitten op een gegeven moment achterin de auto, gehuld in Versaceshirts, iPads op schoot. Jongeren trekken weg uit het gebied. Soms wil het geluk dat ze terugkeren, zoals Reber Dosky, om over het Koerdische bergland een prachtfilm te maken.

‘Sidik en de Panter’ verschijnt vanaf vandaag in de bioscoop en is vanaf deze week ook onderdeel van het programma ‘Movies that Matter on Tour’ dat elke maand een andere festivalfavoriet in de filmtheaters brengt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden