Audrey Hepburn op een foto uit de jaren ‘50 van de vorige eeuw.

Portret Audrey Hepburn

Een beeld, een boek én een tentoonstelling: waarom is Audrey Hepburn ineens overal?

Audrey Hepburn op een foto uit de jaren ‘50 van de vorige eeuw. Beeld Getty Images

Een bronzen beeld, een nieuw boek en een tentoonstelling met familiekiekjes: ze belichten allemaal een andere kant van Audrey Hepburn.

Wat was ze leuk in ‘Roman Holiday’ (1953), als de prinses die het protocol spuugzat is. Op bezoek in Rome knijpt ze er stiekem tussenuit, om een dag lang door de eeuwige stad te zwieren met Gregory Peck. Zoef, daar gaat ze, op de Vespa het echte leven in.

Audrey Hepburn schreef met haar Oscarwinnende rol in Roman Holiday en films als ‘Breakfast at Tiffany’s’ en ‘My Fair Lady’ Hollywoodgeschiedenis. Een kleine, frêle verschijning met een opvallend expressief gezicht. Grote, hertachtige ogen. Aanstekelijke lach. Lieflijk ook, en een beetje jongensachtig, met die korte pony.

Jeugdidool

Audrey Hepburn was er voor de meisjes, Marilyn Monroe voor de mannen, zei Hepburn-fan Hanneke Groenteman in een recent radio-interview. Reden om zich opnieuw over haar jeugdidool te buigen, was de onthulling van een bronzen beeld van de jonge Hepburn in het Gelderse Velp, in september. Bij die gelegenheid werd ook een nieuw boek gepresenteerd: de Nederlandse vertaling van ‘Dutch Girl: Audrey Hepburn and World War II’.

Het gaat niet om de zoveelste biografie over de geliefde Hollywoodster. De Amerikaanse schrijver Robert Matzen ontfermt zich in ‘Het Nederlandse Meisje’ over een relatief onderbelichte periode in Hepburns leven: de oorlogsjaren die ze samen met haar Nederlandse moeder, barones Ella van Heemstra, doorbracht in Arnhem en het nabijgelegen Velp. Hepburn ging, toen haar moeder eenmaal gescheiden was van haar Engelse vader, in Arnhem op balletles en ontwikkelde zich tijdens de oorlog tot een talent op spitzen.

Op de aan Audrey Hepburn gewijde tentoonstelling die afgelopen week opende in de Beurs van Berlage zijn een paar van die afgetrapte balletschoentjes te zien. Schattig, maar een beeld, een boek en een tentoonstelling? Wat is er aan de hand?

Hepburns oudste zoon Sean (59), geboren uit haar eerste huwelijk met de Amerikaanse acteur Mel Ferrer, blijkt verantwoordelijk voor ‘Intimate Audrey’ in de Beurs. Hij diepte vooral foto’s op uit het familiealbum, plus wat memorabilia zoals een dot van een trouwjurk. Zoonlief maakte de expo ter ere van zijn moeders negentigste geboortejaar, en om de vrouw achter de mythe te laten zien. Vandaar al die familiekiekjes. We zien Hepburn als baby, schoolmeisje, echtgenote, moeder en ambassadeur van Unicef, en tussen de regels door toch ook als filmster.

Familiefoto van Hepburn als ballerina in 1942, toen ze in Nederland woonde.

Strijd om de erfenis

Ook blijkt Sean op de tentoonstelling een hele kamer met eigen babyfoto’s te hebben ingericht, inclusief een rotan wiegje. Zijn halfbroer Luca (49), geboren uit Hepburns tweede huwelijk met de Italiaanse psychiater Andrea Dotti, komt er met een paar kiekjes bekaaid vanaf. Echtgenoot nummer twee komt zelfs helemaal niet in beeld. Een sterk staaltje toe-eigening, zo lijkt het. En als je een beetje gaat graven, blijken de halfbroers verwikkeld in een strijd om de erfenis, met name de liefdadigheidsinstelling die na Hepburns dood in 1993 werd opgericht.

Tekenend voor de insteek van Seans hommage in de Beurs is ook het gebruik van het parfum dat de Franse couturier Hubert de Givenchy in de jaren vijftig speciaal voor Hepburn ontwikkelde en dat als een zoete walm in de expositieruimte hangt. Niets over de bevindingen van het Airborne Museum dat drie jaar geleden zei geen enkel bewijs gevonden te hebben voor Hepburns verzetsactiviteiten. Hepburn vertelde niet graag over haar Nederlandse oorlogsjaren, wel beweerde ze ooit wat verzets- en koerierswerk te hebben gedaan, beweringen waar ze daarna nooit meer op terugkwam maar die wel werden overgenomen.

Op de tentoonstelling ook niets over de fascistische sympathieën van Hepburns ouders, die door het Airborne Museum werden achterhaald, noch over moeder Ella van Heemstra die dweepte met Hitler en in de eerste oorlogsjaren verwijlde met Duitse officieren. Sterker, op de tentoonstelling liggen medailles van Ella, volgens het bijschrift voor ‘filantropisch en sociaal werk’.

Nazisympathieën

Hepburns jongste zoon Luca was op zijn beurt betrokken bij het boek over Hepburns Gelderse oorlogsjaren en lijkt daarmee wel serieus werk te hebben gemaakt van de hiaten in zijn moeders biografie. Het boek onderschrijft de nazisympathieën van Hepburns moeder, maar ontkent op basis van mondelinge bronnen Hepburns verzetswerk niet.

Het zijn de verhalen van twee zonen, twee halfbroers die niet samen optrekken maar er ieder voor zich een levenstaak van hebben gemaakt om de herinnering aan hun beroemde moeder levend houden. Aan het eind van de tentoonstelling in de Beurs kun je met een mintgroene vintage Vespa in Roman Holiday-stijl op de foto. Vier oudere dames laten zich een kiekje in de sfeer van hun jeugdidool niet ontgaan. Kirrend poseren ze met de scooter.

Ik heb na een collage van filmfragmenten waarin Audrey Hepburn danst met Fred Astaire en aan de boemel is met Cary Grant, vooral heimwee naar het oude Hollywood. Het soort stijlvolle en spitsvondige romantische komedies waarin Hepburn in de jaren vijftig en zestig floreerde, wordt niet meer gemaakt.

De tentoonstelling Intimate Audrey in de Beurs van Berlage in Amsterdam is te zien tot en met 31 januari 2020. ‘Het Nederlandse Meisje’ ligt in de boekhandel.

Lees ook:

Audrey Hepburn was geen verzetsheldin

Het beeld van filmster Audrey Hepburn dat zij tijdens de Tweede Wereldoorlog betrokken was bij het verzet moet volgens het Airborne Museum worden bijgesteld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden