null Beeld

KlassiekerHuwelijksroman

Edmund White’s ‘Een gehuwde man’ geeft een prachtig tijdsbeeld van de jaren tachtig

De lockdown biedt een goede gelegenheid voor het (her)lezen van ‘klassieke’ huwelijksromans. Deze week: De gehuwde man van Edmund White uit 2000.

Biseksualiteit was in de mode in de jaren tachtig, in alternatieve kringen tenminste. Het stond voor vrijheid en mogelijkheden: in principe van iedereen kunnen houden. Je niet storen aan de hokjes homo of hetero gaf het gevoel dat de wereld aan je voeten lag.

De gehuwde man van Edmund White, verschenen in 2000, speelt in die tijd. Austin is een Amerikaan van rond de vijftig die in Parijs woont. Hij en zijn veelal wat oudere vrienden zien hun homoseksualiteit als een levensstijl, een deel van hun identiteit. Ze hebben ‘het’ nog nooit met een vrouw gedaan en vinden dat volkomen vanzelfsprekend. Dan gaat Austin een relatie aan met Julien, meer dan twintig jaar jonger en biseksueel. Julien ligt in scheiding met zijn vrouw Christine en heeft medelijden met Austin, omdat die in zijn ogen een belangrijke levenservaring heeft gemist.

White beschrijft de relatie tussen Austin en Julien vanuit de minnaar, Austin. Hoewel Julien het initiatief nam, is Austin zich ervan bewust dat mensen hem er hoogstwaarschijnlijk van zullen beschuldigen dat hij een huwelijk heeft stukgemaakt. Hij voelt zich daar ongemakkelijk bij, terwijl Julien gewoon een etentje voor hun drieën organiseert en nergens mee lijkt te zitten.

Ook Christine vindt het allemaal wel best. En dat terwijl Austin grote problemen voorzag: ‘afspraken die niet doorgaan, gefluisterde telefoongesprekken en plotseling ophangen, elkaar nooit in openbare gelegenheden ontmoeten, […] nooit een hele nacht in bed’.

Opeens zijn de rollen volledig omgedraaid

Ook op andere vlakken verbaast Austin zich. Zo kiest hij bij het boeken van hotels automatisch voor homohotels, ‘hoe armzalig ze ook waren, uit angst dat hij en zijn soort ergens anders niet welkom waren’. Maar dan blijkt dat Julien zich helemaal niet verontschuldigend van de maatschappij wil afzonderen. Het is een eye-opener voor Austin, evenals Juliens omgang met vrouwen. Austin is van mening dat de meeste homo’s van zijn generatie uiterst beleefd tegen vrouwen zijn, omdat ze hen niet begeren en voortdurend het gevoel hebben iets goed te moeten maken: ‘ze hadden vrouwen beledigd door niet met ze naar bed te willen’.

Julien gaat heel ongedwongen met vrouwen om. Er zit geen enkel schuldgevoel bij. Waar Austin gewend is in beperkingen te denken, denkt Julien in vrijheden.

De liefde tussen de twee mannen is groot. In een tijd waarin het homohuwelijk nog niet bestond, is Austin een betere ‘echtgenote’ voor Julien dan Christine ooit is geweest: zorgzaam, avontuurlijk, royaal. Er is alleen een ding: hij verzwijgt dat hij seropositief is, bang Julien af te schrikken en te verliezen. Als het hoge woord er dan eindelijk toch uit is, reageert Julien rationeel. Maar dan blijkt na een paar maanden dat Julien ook seropositief is en veel harder achteruitgaat dan zijn partner. Opeens zijn de rollen volledig omgedraaid.

De roman geeft een prachtig tijdsbeeld van relaties in de jaren tachtig en van de donkere wolk die toen nog met name boven de homogemeenschap hing. White baseerde het personage Austin grotendeels op zichzelf. Hoewel hij al vroeg met hiv besmet raakte, heeft zich bij hem, tegen alle medische voorspellingen in, nooit aids ontwikkeld.

null Beeld
null Beeld

Edmund White
De gehuwde man/The married man
Beide alleen tweedehands te koop

De lockdown biedt een goede gelegenheid voor het (her)lezen van klassieke huwelijksromans:

Zo jaloersmakend is het echtelijke leven van de Berlands niet

Lichtjaren van James Salter uit 1975.

Tergend saai, dat huwelijksleven

Madame Bovary van Gustave Flaubert uit 1865.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden