Review

Dwepen met Andalus

De Amerikaan Jason Webster maakte in het gezelschap van een illegale immigrant uit Marokko een rondreis door Andalusië. Aan de vooravond van de tweede oorlog tegen Irak ondernam het tweetal ” een arabist en een opgejaagde Marokkaan ” een queeste naar de moorse wortels van Spanje. De zoekende westerling en de nobele wilde, zulke duo's hebben we eerder gezien: Robinson Crusoe en Vrijdag, Don Quichot en Sancho Panza.

Het boek had een stijlvolle bevraging van de Europees-christelijke arrogantie tegenover ' de ander' moeten worden. Bij vlagen is het dat ook. De gewelddadige uitbuiting van de Noord-Afrikanen in de kassen van Valencia, waar Webster zijn reiskameraad opdoet, is klemmend beschreven.

De sfeertekeningen van het Alhambra en de Grote Moskee in Cordoba, vol aardige details en weetjes, laten niets te wensen over.

Op elke bladzijde blijkt een nieuw woord, begrip of instrument van Arabische origine. Wist u dat het Spaanse ' olé' en ' hola' op ' Allah' zinspelen? De escapades en de humeurigheid van de Marokkaanse reisgenoot, geplaaagd door heimwee, neem je dan op de koop toe.

Maar de halfingeslikte beweringen van het boek ” dat de islamistische cultuur zoveel beschaafder is, en Spanje eigenlijk een moors land ” worden met al die Guide Michelinwetenschap niet waargemaakt.

Het is de geheime wens van elke folklorist dat nu juist zíjn volkje de sleutel van het levensgeheim heeft. Maar Spanje's talen en volkswijsheden zitten vol met tegenstrijdigheden, net als dat met andere volkeren het geval is.

Het is ook allemaal minder nieuw dan de schrijver wil doen geloven. Websters eigen landgenoot Washington Irving, en talloze ander romantische schrijvers, hebben het islamitische verleden en zijn sporen in de Spaanse ziel bezongen. En in de Spaanse historiografie gaat het al jaren over het belang van de Andalusische invloeden. De moorse resten zijn alleen niet de enige, bij lange na niet, in de Spaanse geschiedenis. Onbedoeld is de rondreis een staaltje dweepzucht geworden van het soort waar Edward Said in zijn beroemde boek ' Orientalism' (1978) voor waarschuwde: een geleerde westerling die alle oude en nieuwe tegenstellingen in de wereld zoekt te overbruggen, en zijn verlangens en schuldgevoelens projecteert op een geile en grillige oosterling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden