rondje europa

Duitsland is in rep en roer: Rammstein zingt in concentratiekamptenues met jodensterren

Rammstein tijdens Pinkpop 2010. Beeld ANP

Voor schandalen zorgen, dat kan de Duitse band Rammstein. Al dagen gaat het in Duitsland over de videoclip bij hun nieuwe lied ‘Deutschland’. Gisteravond, na precies drie dagen online te staan, had de clip al meer dan 17 miljoen kijkers. 

Die aandacht bereikte Rammstein door eerst een kleine uitsnede van de clip online te zetten, met daarin de scène die gegarandeerd de meeste kritiek zou opleveren. De Rammstein-bandleden worden in het gevangenentenue van een Duits concentratiekamp aan galgen opgehangen, op hun borst een jodenster of de roze driehoek voor homo’s. Achter hen schieten V2-raketten de lucht in. Rammstein-zanger Till Lindemann zingt ‘Deutschland über allen’.

Marketing-gag

Een rel was verzekerd. Rammstein misbruikt de Holocaust om geld te verdienen, klonk het. Wie miljoenen doden als ‘marketing-gag’ gebruikt gaat te ver, zei Charlotte Knobloch, voormalig president van de Centrale Joodse Raad. De afgevaardigde voor antisemitisme van het Duitse parlement vond dat de band een ‘rode lijn’ had overschreden. “Een vorm van lijkschennis”, noemde de joodse historicus Michael Wolffsohn de clip.

Na de verontwaardiging een paar dagen te laten gisten, kwam Rammstein donderdagavond met de hele video: een mix van bloederige scènes uit tweeduizend jaar Duitse geschiedenis. Hoofdpersoon is ‘Germania’ – gespeeld door, ook provocerend, een zwarte actrice. Aan het einde wordt ze in een doodskist weggeschoten.

Ironie?

Sinds de hele video te zien is, verstomde de kritiek niet. De reacties werden wel gevarieerder. ‘Wie Rammstein antisemitisme verwijt, heeft de video niet begrepen’, schrijft Philipp Luther in weekblad Focus. Arno Frank in Der Spiegel: ‘Reclame voor het fascisme is ‘Deutschland’ niet.’ Integendeel, het is ‘een orgiastisch geënsceneerd worstelen’ met de Duitse identiteit. Sterker nog, volgens Rammstein-kenner Torsten Groß maakte de band nog niet eerder zo’n ‘expliciet politiek statement’, zegt hij tegen de Süddeutsche Zeitung. Het lied mondt uit in een ‘volledige ondubbelzinnige’ boodschap, namelijk de zin: ‘Duitsland, mijn liefde kan ik je niet geven’. Uit de mond van leadsinger Till Lindeman is dat alsof hij zich opvallend distantiëert van patriottisme en nationalisme, schrijven ook Sonja Zekri en Felix Stephan in de Süddeutsche. Maar het blijft schuren, vinden ze.

De discussies zullen nog wel even doorgaan. Wat bijvoorbeeld te denken, klinkt het nu al, van al die concerten straks, als de band op tournee gaat en stadions vol fans ‘Deutschland über allen’ met Rammstein zullen meebrullen? Ironisch bedoeld of niet, het ongemak in Duitsland zal groot zijn.

Lees ook:

Rammstein verschroeit Pinkpop aan het eind van dag twee

Met vlammenwerpers en vuurwerk kregen de Duitse metalveteranen gisteravond Pinkpop op de knieën. Met een loeistrak en overweldigend spektakel sloot Rammstein de tweede festivaldag af, die gaandeweg steeds beter werd. Alsof Pinkpop op gang komt, nu het concert van Sir Paul McCartney nadert. Maar die zal vanavond vermoedelijk niet zo veel showtrucs nodig zal hebben als Rammstein.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden