TaalTon den Boon

Drukke plekken kun je mijden, maar ook vermijden

Vermijd drukke plekken’, las een lezer langs de snelweg. Dat ­advies wil hij best opvolgen, maar liever zou hij ‘drukke plekken mijden’. Hij is niet de enige, want ook een lezeres mailt twijfels te hebben over deze coronaslogan: zeg je ‘drukke plaatsen vermijden of mijden’?

Mijden en vermijden zijn qua ­herkomst nauw verwant. Vermijden is met het voorvoegsel ver- afgeleid van mijden. Dat is al vroeg in onze taalgeschiedenis gebeurd, want beide werkwoorden dateren uit de dertiende eeuw. De betekenis van mijden en vermijden is in de loop van zeven eeuwen niet ingrijpend veranderd. Vandaar dat een zinnetje als ‘onghesonde lieden moeter miden vighen tetene’ uit 1287 nog steeds vrij ­gemakkelijk te lezen is: ongezonde mensen moeten vermijden vijgen te eten, d.w.z. ze moeten het eten van vijgen ontwijken. Volgens hedendaagse woordenboeken ­kunnen mijden en vermijden nog steeds ‘ontwijken’ betekenen. In die betekenis zijn deze werkwoorden dus synoniemen.

Toch zijn er woordgroepen waarin vaker vermijden voorkomt (drukte vermijden) en woordgroepen waarin mijden gewoner is (de spits mijden). Het advies om drukke plekken te (ver)mijden is nog niet zo lang courant. Weliswaar stond in 1968 tweemaal ‘vermijd drukke plaatsen’ in een horoscoop in De Telegraaf , maar pas sinds een jaar of vijf à tien geeft de overheid nu en dan zo’n advies.

Zo riep het ministerie van buitenlandse zaken in 2015 reizigers naar Brussel op ‘plaatsen te vermijden waar veel mensen komen’. ‘Vermijd drukke plekken’ kopte het ANP. Voordien hadden de media het een enkele keer over ‘drukke plekken mijden’. Bepaalde plekken mijden is vooralsnog gewoner dan zulke plekken vermijden, maar sinds de uitbraak van corona ontlopen ‘(drukke) plekken mijden/vermijden’ elkaar nauwelijks meer.

We moeten dus maar wennen aan de boodschap langs de weg.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden