Beeld Trouw

Poëzie Janita Monna

Drs P. dichtte al over de Wieringermeerwoestijn toen klimaatverandering niet bestond

Na de 40 graden van afgelopen zomer zou dit zomaar een toekomstvoorspelling kunnen zijn:

“Dertigste eeuw, wellicht: / Rampgebied Nederland / Raakt helaas nooit / Van de droogte verlost // De schorpioenrijke / Wieringermeerwoestijn / Heeft menigeen/ Reeds het leven gekost”

Noord-Holland, wat ooit sappig en groen was, is stoffig en grijs geworden. Het water in slootjes is verdampt, gras heeft plaatsgemaakt voor zand, koeien en ganzen voor schorpioenen met een venijnige staart. De eindeloze polders zijn veranderd in een woestijn tot aan de horizon. De ‘Wieringermeerwoestijn’.

Nu werden deze regels niet uitgesproken door een waarzegster op een Noord-Hollandse kermis. Ze zijn van een Nederlands dichter, van Drs. P, grootmeester van het ‘ollekebolleke’, een gedichtje als hierboven. Twee keer vier regels, waarvan alle regels, behalve de vierde en de achtste, bestaan uit een versvoet waarbij een beklemtoonde lettergreep wordt gevolgd door twee onbeklemtoonde. De vierde en de achtste regel moeten rijmen; de zesde regel van een ‘ollekebolleke’ kent één woord van zes lettergrepen. Liefst een vondst: ‘Gasselternijveenwaarts’, ‘Mantelderliefdewerk’ of ‘Wieringermeerwoestijn’.

Die P overigens, die stond voor Polzer, een Zwitserse naam. Drs. P was voluit Heinz Polzer, geboren in Thun, Zwitserland. Op zijn derde al kwam hij naar Nederland en hij bleef. Hij studeerde er, maar werd vooral gevierd auteur van liedjes en gedichten. Hij schreef voor cabaret, radio, televisie, teksten vertolkt door anderen of door hemzelf, met die uit duizenden te herkennen stem. ‘Knolraap en lof, schorseneren en prei’. Het Nederlands kneedde hij tot het ritme geen hobbels meer had en het rijm zich soepel voegde rond de vaak (wrang) geestige pointe van het vers. Hij schreef een enorm en divers oeuvre bijeen, met topstukken als ‘Dodenrit’ (‘Troika hier, troika daar’) en ‘De commensaal’: ‘Er ligt alweer een juffrouw in het trapportaal’.

Minder bekend is deze ‘Zomerdag’, een al wat ouder maar allerminst verouderd gedicht. In een tijd dat klimaatverandering (zes lettergrepen) nog niet bestond en niemand nog last had van ‘vliegschaamte’, wist Drs. P al dat verre reizen helemaal niet zo ‘onmisbaar’ zijn.

Hij overleed in 2015. Zwitser is hij zijn leven lang gebleven. Vandaag zou hij 100 zijn geworden.

Zomerdag

Je staat er altijd toch weer even van te kijken
Hoever je reizen kunt met niet zo erg veel geld
Zodat je dromen en legenden mag bereiken
Waarover soms in boeken werd verteld

Een chartervliegtuig brengt je naar de meest uitheemse punten
Met vergezichten, palmen, oude kunst en romantiek
Inheemse dansen, markten, lekkernijen, kleren, munten
En alles even schilderachtig, leerzaam en uniek

Jawel, de hele wereld ligt nu voor je open
Het goed geprogrammeerde kleurendrukgebied
Toch kun je al die reisgeneugten ook ontlopen
Want zo onmisbaar zijn ze niet

De lome zomeruren dromen voorbij
Je ligt volkomen stil op de hei
De warme vlakte geurt en gonst om je heen
Je bent verrukkelijk alleen
Een blauwe diepte waar je haast in verdwijnt
De adem van de zon die heel nabij schijnt
Een ruimte waar je zonder drukte geniet
Gewoon maar een hogedrukgebied

Drs. P

Uit: Tante Constance en Tante Mathilde. Nijgh & Van Ditmar, 1999

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden