Opinie

Draaimolen van lust en verlangen

'Naakt kost extra. Speciale lingerie kost extra. Neuken én pijpen kost extra.' De hoer Lola, werkzaam in het chique bordeel 'Villa Vink', steekt met een doffe blik in de ogen en met de monotonie waarmee op het station vertrektijden voor de reizigers worden opgelezen, deze riedel af zodra een mannenhand haar achterste beroert of door een man er op een andere manier intiem met haar lijf gedaan wordt.

Het Maastrichtse gezelschap 'Het Vervolg' speelt een eigen toneelbewerking van de film 'Lola' van Rainer Fassbinder uit 1981. Lola behoort tot de mythologische figuren van de 20ste eeuw; haar verschijning kun je herleiden, via de klassieker van Josef von Sternberg 'Der blaue Engel' (met Marlene Dietrich als Lola) tot de roman 'Professor Unrath' van Heinrich Mann uit 1905. Wellicht kun je nog een stapje verder terug gaan en ook de schepping van Lulu door Wedekind in deze mythische Münnerphantasie betrekken.

Léon van der Sanden, regisseur van de theatervoorstelling die de titel 'Lola Lola' kreeg, volgt niet alleen in grote lijnen het verhaal zoals Fassbinder dat vertelde, maar hij weet de sfeer van zijn films prachtig naar het toneel te vertalen: de grimmige humor, de boosaardigheid van het leven en de desillusie dat het ooit nog eens goed komt met deze wereld, krijgen op de vlakke vloer van het Derlon Theater in Maastricht een overtuigende uitvoering. De rode draad daarin is de relatie van Lola, gespeeld door Sally-Jane van Horenbeeck, met twee mannen die elkaars tegenstanders zijn, maar in de zwarte komedie van Fassbinder het via de lust en het vlees op een akkoordje met elkaar weten te gooien.

De een, Schuckert, heeft het als bouwspeculant gemunt op een fraai bosgebied van het stadje; de ander, Von Boom, is als directeur bouwzaken van de gemeente de aangewezen persoon om de corrupte praktijken van Schuckert te dwarsbomen. Hans Trentelman toont de proleterigheid van Schuckert als een vanzelfsprekende manier van leven. Als hij Von Boom ten slotte naar zijn pijpen weet te laten dansen, gaat dat met een inktzwarte jovialiteit. Hans Hoes, zijn tegenspeler, lijkt de vleesgeworden Anton Dingeman van Pieter Geenen (type: 'handkus'); misschien alleen daarom al hing ik de hele avond aan zijn lippen, al speelde hij zijn rol afgezien van deze associatie formidabel. Het vlees werd, zoals het hoort, smakelijk uitgestald in de twee jonge werkneemsters van Villa Vink (behalve Lola Ilse Heus als Gigi), terwijl als contrast de echtgenote, de moeder, de secretaresse, de madam (dubbelrollen van Mieneke Bakker en Guusje van Tilborgh) in hooggesloten blouses en welvingen gladstrijkende rokken komisch werden toegerust. Ook werd het vlees goed doorregen opgediend in de randjes vet van hun broek nog dichtritsende uit peeskamertjes stappende klanten, en andere aardigheden van de soort. Fraai toppunt van banaliteit vond ik de draaimolen van André Joosten die het decor beheerst en als de plaats van het verlangen, de lust en de ontgoocheling eigenlijk het hele stuk samenvat. Het toppunt van cynisme is natuurlijk dat de tot op zijn onderbroek ontklede demonstrerende idealistische milieu-ambtenaar Esslin (Hans van Leipsig) het genoegen mag smaken dat de 700 jaar oude linde uiteindelijk wordt gespaard doordat een perkje voor haar in het asfalt zal worden vrijgehouden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden