Review

DOX kiest voor kwetsbaarheid

Theatergroep DOX, bestaande uit jonge acteurs, heeft vrij onverwacht de professionele status gekregen. Regisseur Hildegard Draaijer: ,,Ik heb te maken met volwaardige tegenspelers. Als ik over een aantal jaren opstap, kunnen ze de groep zelf voortzetten.'

De achttien jongeren van theatergroep DOX leunen ontspannen tegen een ijzeren vangrail langs het speelvlak van de repetitieruimte. Ze houden een doorloop van de nieuwe voorstelling 'Lonesome Cowboy'. ,,Ik wil dat jullie alles geven, anders heeft het geen zin!', roept regisseur Hildegard Draaijer, terwijl ze de muziek voor de eerste scène aanzet. Het lijkt een overbodige aanwijzing, want de jonge acteurs staan te popelen om het speelvlak op te gaan.

'Lonesome Cowboy' is de nieuwe danstheatervoorstelling van DOX, een opvallende nieuwkomer in het Kunstenplan. Drie jaar geleden is de groep opgericht door RASA en het Utrechts Centrum voor de Kunsten om -vooral allochtone- jongeren een opstap te bieden naar de podiumkunsten. Die opstap is met rasse schreden verlopen, vertelt artistiek leidster Hildegard Draaijer in de ruimte waar DOX repeteert. De groep jonge acteurs heeft al na twee voorstellingen vrij onverwacht de professionele status gekregen. Draaijer: ,,We hebben subsidie aangevraagd bij de pot voor amateurkunst en kunsteducatie, maar de Raad voor de Kunst zei: 'Jullie zitten op een heel ander niveau.' Tot onze verbazing hebben ze ons eigenhandig ingedeeld bij de afdeling voor professionele podiumkunst.' Het is dan ook de trend om talentvolle jongeren het professionele theater in te schuiven en zo de podia te verrijken met verfrissende voorstellingen van een jonge en veelkleurige cast. DOX was al met de eerste voorstelling de grote ontdekking van het jongerenfestival De Opkomst en het nieuwe talent is direct beloond met een structurele subsidie voor de komende vier jaar.

In het gewone leven werken de jongeren van het multiculturele DOX als dakdekker, bokser of jongerenwerker, ze zitten nog op school of studeren, vertelt Draaijer. Daarnaast repeteren ze minstens tweemaal per week en spelen ze rond de dertig voorstellingen per jaar voor een publiek van leeftijdsgenoten. ,,De jongeren zijn enorm gemotiveerd en vormen een hechte groep, voor hen is DOX echt een familie.' De regisseur eist veel van haar acteurs: ,,Ik ben ontzettend consequent. Als je drie keer niet komt opdagen of steeds te laat komt, lig je er uit. Ik tolereer geen drugs en problemen praten we meteen uit. In het verleden leek het wel eens op sociaal werk, maar nu plukken we daar de vruchten van. Ik heb te maken met volwaardige tegenspelers. Als ik over een aantal jaren opstap, kunnen ze de groep zelf voortzetten.'

Na 'Afgeprijsd' en 'Bring my family back' is 'Lonesome Cowboy' de derde voorstelling op basis van autobiografisch materiaal. Eerder draaide het om thema's als roots en familiebanden, in de nieuwe voorstelling draait het om eenzaamheid. De scènes, die gebaseerd zijn op intensieve interviews met de jongeren, leggen vooral veel liefdesverdriet en onvervulde verlangens bloot.

De repetitie van de voorstelling opent met een op vechtbewegingen geïnspireerde groepschoreografie van Sassar Saghar Yaghmai, waarin de spelers één voor één hun verlangens onthullen. ,,Turkse God zoekt slank meisje om mee aan zee te liggen', zegt een jongen enthousiast. ,,Ik, lief en aardig, ben al veel te lang alleen', meldt een meisje verlegen. Een Surinaamse macho onthult met pretogen zijn professionele versiertrucs op swingende salsamuziek, terwijl een nerd zijn doorzichtige opening -,,Hé, hallo! Je was me opgevallen. Kan ik hier even bij je komen staan?'- wanhopig op steeds nieuwe meisjes uitprobeert. Zijn wanhoop mondt uit in een agressieve dansscène met een groep jongens, die hem molesteren. Maar even later rijdt in een grappige scène op zwoele muziek een tweetal zwijmelende stelletjes op autobanken heen en weer over het podium. Zo wisselen luchtige en schrijnende fragmenten elkaar mooi af en humor doorbreekt de soms wat sentimentele dagboekonthullingen.

In de thematiek onderscheidt DOX zich misschien niet van andere jongerengroepen, maar de vorm waarin zij dit verpakken is verrassend anders. In plaats van rauwe scènes met taal van de straat en dans en muziek uit de geijkte hiphop-cultuur kiest DOX voor onverwachte kwetsbaarheid en een keur aan muziekstijlen. Er is live gitaarmuziek en een lied van twee zangeressen over feelings. Op de achtergrond klinkt sferische filmmuziek en de muziek onder de choreografieën varieert van Egyptische rai tot jazz en westers-klassiek. De dans is al even gevarieerd en vormt een swingende smeltkroes van stijlen, met als onbetwist hoogtepunt een uitbundige buikdans van een groep gesluierde jongens. Van DOX zullen we nog veel horen in de komende tijd!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden