RecensieDans

Don’t Hit Mama’s laatste dans is geëngageerd als altijd, en vooral ‘gewoon’ goed

Asian Celebration van Don’t Hit Mama Beeld Jean van Lingen
Asian Celebration van Don’t Hit MamaBeeld Jean van Lingen

Asian Celebration 
Don’t Hit Mama 
★★★★

‘O wat schattig zeg, jij als baby.’ In verschillende scènes zoeken de dansers van ‘Asian Celebration’ elkaar even op bij een van de levensgroot opgeblazen familiefoto’s die van ieder van hen – allen met Aziatische roots – op canvas zijn geprint. Ze voeren er terloopse conversaties bij, van het soort dat je kunt hebben bij het bekijken van andermans familiealbum: ‘Wat lijk je op je vader, zeg!’ Als de immense foto’s van lachende Javaanse vaders of serieus kijkende Chinese oma’s tot een dansvloer worden herschikt, vormen ze letterlijk de basis waarop de dansers opereren. Verder dansen, voortbouwen.

Je kunt wie je bent niet los zien van je geschiedenis. Dat onderstrepen choreograaf Nita Liem en schrijver-theatermaker Bart Deuss van hiphop- en danstheatergezelschap Don’t Hit Mama op even eenvoudige als pregnante wijze. Liem, die zelf meedanst, omhult zichzelf zelfs met het levensgrote zwart-witstaatsieportret van haar Javaans-Chinese familie, waardoor ze transformeert in een witte kolos, een onneembare vesting waar je maar beter rekening mee dient te houden.

Asian Celebration van Don’t Hit Mama Beeld Jean van Lingen
Asian Celebration van Don’t Hit MamaBeeld Jean van Lingen

Via Deuss, die hier optreedt als verteller, worden de verhalen over migrantenfamilies uit Indonesië, Suriname of Vietnam die bij de foto’s horen, stukje bij beetje prijsgegeven. Deuss haakt de verhalen knap in elkaar, of de dansers in kwestie nou opgroeiden in een Parijse banlieue of in de Achterhoek, voor poepchinees of loempia werden uitgemaakt.

Uit de losse, fragmentarische opbouw verschijnt een universeel beeld van de ontworteling die hoort bij het vertrek naar het nieuwe vaderland, wat ook in huidige generaties voortresoneert. Gelukkig blijft Deuss ver weg van clichés en de toon is licht. Soms wil hij té uitleggerig zijn, vooral in hoe hij ons door de koloniale geschiedenis, de motor achter ál deze verhalen, heen loodst. Dan krijgt de voorstelling een wat al te ernstig documentair karakter en raakt de balans met het persoonlijke, invoelbare uit evenwicht.

Een rijke mythologie wordt verder verrijkt

Heel erg is dat niet. De dansers, uit de hiphop en/of getraind in Javaanse klassieke dans, geven het biculturele verhaal vlees op de botten. Schitterend is de scène rond hiphopdanser Rajiv Bha­gwanbali, van Surinaams-hindoestaanse afkomst. Hierin wordt de rijke mythologie waarmee hij is opgegroeid versmolten met Japanse manga- en gamecultuur.

Bhagwanbali is ‘Shiva the destroyer’, in zijn onverwoestbare ruimteschip verovert hij het universum, vertelt hij bombastisch. De popping- en lockingmoves van de danser, waarin ledematen op een schokkerige manier als het ware worden ‘bevroren’, blijken verrassend goed te passen bij een veelarmige hindoegod.

‘Asian Celebration’ markeert het einde van twintig jaar Don’t Hit Mama – Liem en Deuss stoppen er na deze tournee mee. Het gezelschap maakte zich hard voor het serieus nemen van hiphop en Afro-Amerikaanse danstradities in het theater. Aan het begin van het millennium was dit nog verre van vanzelfsprekend; hiphop hoorde op straat en daar moest het vooral ook blijven, was de heersende gedachte. Met onverwoestbare energie richtten Deuss en Liem zich op talentontwikkeling, waar heel wat talenten uit zijn voortgekomen die nu met eigen initiatieven in het theater staan.

Van onschatbare waarde voor de emancipatie 

In dit licht gezien is Don’t Hit Mama van onschatbare waarde geweest voor de emancipatie van hiphopdans en migrantencultuur in Nederland. De dansvoorstellingen rond migrantenthema’s, gebaseerd op onderzoek naar sociaal-culturele historische bronnen, waren van wisselende artistieke kwaliteit, maar altijd geëngageerd.

Dat laatste geldt ook zeker voor ‘Asian Celebration’ en deze voorstelling is ook ‘gewoon’ goed. Javaanse gamelan klinkt méér dan uitstekend bij hiphopbeats van dj Lucas Benjamin. De klassiek-Javaanse danseres Sonja Bloem (64 jaar) geeft de verinnerlijkte handbewegingen uit de Javaanse hofdansen moeiteloos door aan de jonge, van energie overstromende hiphopcrew. Verschillende generaties op toneel, verschillende culturele invloeden versterken elkaar. En dat allemaal onder toeziend oog van de oudjes uit de familiealbums; zij zullen trots zijn dat hun verhalen zo zijn gedeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden