Ik heb een droom

Documentairemaakster Suzanne Raes sterft vaak in haar dromen: ‘Nee, dat zijn geen nachtmerries’

Nederland, Kockengen, 24 april 2019. Suzanne Raes. Foto: Jorgen Caris Beeld Jorgen Caris

Suzanne Raes (1969) is documentairemaakster van onder meer ‘Boudewijn de Groot - kom nader’, ‘Hou me vast - De Dijk’ en de met een Gouden Kalf bekroonde film ‘De Tegenprestatie’. Haar film ‘Ganz: how I lost my Beetle’ is nu te zien in de bioscopen.

“De montageperiode van een film is heel intensief, mijn man zegt weleens dat ik dan niet om mee te leven ben: al mijn aandacht is bij het werk. ’s Nachts liggen pen en papier naast mijn bed zodat ik bij het ontwaken dingen kan noteren die ik soms in mijn slaap heb bedacht of opgelost. Ik droom ook veel, vaak sterf ik of ik word doodgeschoten. Nee, dat zijn geen nachtmerries, eerder spannende avonturen.

Maar het afgelopen jaar, terwijl ik bezig was met ‘Ganz: how I lost my Beetle’, sliep ik heel slecht. Iedere nacht om 3 uur werd ik boos wakker uit een droom waarin ik vreselijk ruzie maakte over de film. Het is een internationale coproductie met veel belangen: je bent dan als regisseur niet de eigenaar van je film, er was veel gedoe en het heeft een hoop moeite gekost om de droom die ik had toen ik aan de film begon te realiseren.

Dromen heeft volgens mij erg te maken met iets echt doorvoelen. Hetzelfde geldt voor de geschiedenis: pas als je ouder wordt, iemand ontmoet die een connectie met het verleden heeft, of als je naar een historische plek gaat, zie je verbanden en ga je echt iets begrijpen van de geschiedenis. Een goede documentaire, die je meeneemt naar een land, een tijdstip, een persoon, kan kijkers ook even laten voelen hoe iets is geweest. Ik hoop dat mij dat lukt met mijn documentaires, maar dan moet ik het ook zelf voelen. Ik trek lang op met mijn hoofdpersonen en kruip in hun huid. Soms wordt dat bijna een soort verliefdheid, zoals toen ik een film maakte over Boudewijn de Groot. ’s Nachts droomde ik over hem en kwam ik hem in allerlei leeftijden tegen.

Trots en gekrenkt

Ditmaal was het anders omdat mijn hoofdpersoon Josef Ganz niet meer leeft. Deze geniale Joodse ingenieur ontwierp begin jaren dertig in Duitsland een auto voor het volk: de voorloper van de Volkswagen Kever. Een sensatie. Maar Hitler ging er met zijn ideeën vandoor en creëerde met Ferdinand Porsche de Volkswagen Kever. Ganz werd uit de geschiedenis gewist. Hij vluchtte voor de nazi’s naar Zwitserland, en woonde na de oorlog tot zijn dood in 1967 in Australië. Hij vocht voor erkenning maar heeft die niet gekregen. De oorlog was voor hem nooit afgelopen, heel schrijnend.

Voor deze film had ik nauw contact met biograaf Paul Schilperoord en verschillende familieleden. Ik ben ook naar Australië geweest. Omdat ik Josef Ganz in de ik-vorm wilde laten praten heb ik de commentaarstem geschreven en stelde ik me voor hoe hij zich voelde: trots en gekrenkt; enthousiast en moedeloos. ’s Nachts in mijn dromen ging dat door, en was ik in mijn hoofd die man. Nooit identificeerde ik me zo sterk met mijn hoofdpersoon als nu, juist omdat ik hem niets meer kon vragen.”

In deze interviewrubriek vraagt de redactie van Trouw aan bekende én minder bekende mensen waar ze over dromen, overdag of ’s nachts.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden