Review

Dochter van twee spionnen

Een dochter die vat probeert te krijgen op het leven van wijlen haar raadselachtige moeder, weet zich bij voorbaat verzekerd van lezers. Het zullen er meer zijn naarmate de dochter pakkender schrijft en de moeder een wisselvalliger leven heeft geleid. In beide opzichten voldoet ’Een hoofdstuk uit mijn leven’ aan hoge eisen.

In het gevarieerde liefdesleven van de Joodse moeder, Lizzy Kohlmann (1910-1991), opgegroeid in Oostenrijk-Hongarije, figureerde onder anderen de Engelse dubbelspion Kim Philby (1911-1988), met wie ze in de jaren dertig en veertig getrouwd was. Als communiste werkte ook zij voor de Russische geheime dienst en verried ze haar tweede vaderland, Groot-Brittannië.

Na de oorlog belandde ze, met een nieuwe tijdelijke echtgenoot, in de ’antifascistische adel’ van de DDR. Het vale bestaan in Oost-Berlijn beu, sleet ze haar laatste zeven jaren in Wenen, de stad van haar jeugd.

Tegenover dochter Barbara (jaargang 1949), schrijfster en schilderes, gedroeg Lizzy Kohlmann zich als een vrouw zonder verleden. Pas op haar tachtigste liet ze bijzonderheden los over de jaren met Philby (’dat hoofdstuk uit mijn leven’). En gewend als ze levenslang was losjes met feiten om te springen, is het maar de vraag of elk detail klopte.

Bij haar poging de scherven van haar moeders leven bijeen te voegen zag Barbara Honigmann ervan af archieven of zegslieden van buiten haar kring te raadplegen. Een journalist kan daar moeilijk in komen. Maar haar portret, vaak laconiek en met milde humor geschetst en vrij van alle zelfbeklag, is er niet minder fascinerend om. Hetzelfde geldt voor wat ze onthult, vaak terloops, over de wederwaardigheden van Joodse communisten in de DDR en elders, en die van Philby’s collega-spion MacLean in Moskou.

Slechts in één opzicht lijkt de dochter de moeder haar verwaarlozing van het verleden ernstig kwalijk te nemen. Lizzy Kohlmann gunde haar Joodse ouders geen grafzerk, hoewel ze daar met klem om hadden gevraagd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden