Longlist

Dit zijn de genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2021

Alle genomineerden van de longlist van de Libris Geschiedenis Prijs 2021. Beeld -
Alle genomineerden van de longlist van de Libris Geschiedenis Prijs 2021.Beeld -

De longlist met nominaties voor de Libris Geschiedenis Prijs 2021 is bekend. Vier biografieën dingen mee, en zes boeken die soms wat meer naar het wetenschappelijke, soms wat meer naar het journalistieke of literaire neigen.

Eric Brassem

Huiswerk voor Paul Schnabel. “Ik heb nu nog maar twee van de tien boeken gelezen.” Als voorzitter van het Stichtingsbestuur van de Libris Geschiedenis Prijs weet hij ook nog niet wie de prijs wint. Het aandragen en beoordelen van boeken ligt bij acht juryleden, onder voorzitterschap van oud-parlementsvoorzitter Khadija Arib. Schnabel, universiteitshoogleraar en oud-directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau SCP, verzorgt voor de organisatie achter de prijs vooral bestuurlijke zaken als het contact houden met de partners, waaronder Trouw.

Een fervente veel-lezer van non-fictie is Schnabel (72) wel. “Zoals bij heel veel mensen van mijn leeftijd is mijn interesse in romans verminderd. Relaties, het ontdekken van het leven, dat zijn thema’s die dertigers meer aanspreken. De grote interesse voor geschiedenisboeken zal zeker ook met vergrijzing te maken hebben. Ik lees zelf bijna alleen nog maar historische boeken.”

Verbazing over het onbekende

Het genomineerde Revolusi van David Van Reybrouck over Nederlands-Indië heeft Schnabel gelezen. Toen Van Reybrouck in 2010 de Libris Geschiedenis prijs won met zijn vorige grote bestseller Congo, zat Schnabel in de jury.

Van Reybrouck is een zeer geëngageerde schrijver, die met Revolusi wil bijdragen aan het actuele debat over onze omgang met het koloniale verleden. Maatschappelijke invloed was in 2010 niet per se de doorslaggevende reden waarom Congo destijds won, legt Schnabel uit. “In België heeft dat boek inderdaad wel impact gehad, maar hier in Nederland was er eerder verbazing over een wereld waar wij totaal geen binding mee hebben. En toch heeft het hier veertig herdrukken gehaald. Van Reybrouck kan ontzettend goed een onbekend verhaal tot leven wekken.”

Ook het andere boek dat Schnabel al uit heeft, is van een meeslepende verteller: Auke van der Woud. Het landschap, de mensen. Nederland 1850-1940, over hoe Nederlanders zich verhouden tot hun kunstmatige gecreëerde landschap, haalt heel wat mythes onderuit – bijvoorbeeld over onze neiging tot ‘polderen’. “Van der Woud is een fantastische auteur. Hij schrijft in een heel heldere, superieure journalistiek-literaire stijl. Ik heb al zijn boeken gelezen.”

De Longlist (met links naar onze artikelen over deze boeken):

Frits Boterman - Tussen utopie en crisis

Philip Dröge - Moederstad

Jelle Gaemers - Willem Drees

Margriet van der Heijden - Denken is verrukkelijk

Henk den Heijer - Nederlands slavernijverleden

Guyido van Hengel - Roedel

Sandra Langereis - Erasmus

David Van Reybrouck - Revolusi

Gabri van Tussenbroek en Tanja Holhey - De laatste overval

Auke van der Woud - Het landschap, de mensen

Tegen het dédain

Verkoopcijfers moeten op zich geen reden zijn om de prijs toe te kennen, zegt Schnabel. “Je hoopt juist dat die prijs effect heeft op de verkoopcijfers. De bedoeling is: meer lezers voor het historische boek. En meer waardering voor de schrijvers daarvan. Originaliteit kan bij de beoordeling een rol spelen, net als verantwoord bronnengebruik, al is het geen wetenschappelijke prijs.”

Wetenschappers kijken vaak neer op collega’s die voor een breed publiek schrijven, weet hij uit eigen ervaring als hoogleraar en auteur van onder andere Met mij gaat het goed, met ons gaat het slecht. Het gevoel van Nederland (2018). “In de psychologie en de sociologie krijg je eigenlijk strafpunten als je een boek schrijft, in plaats van een artikel in een internationaal wetenschappelijk tijdschrift. Het zou mooi zijn als de prijs helpt om dat merkwaardige dédain – grotendeels verkapte jaloezie – te laten verdwijnen.”

Slavernij, Indonesië en dekolonisatie

De Libris Geschiedenis Prijs werd in 2007 ingesteld, om meer aandacht te genereren voor Nederlandstalige non-fictie boeken over geschiedenis. Daarvan verschijnen er jaarlijks ongeveer 350 à 400, vertelt Annemarie Lavèn, jurylid en hoofdredacteur van het Historisch Nieuwsblad, en van meet af aan als secretaris betrokken bij de Libris Geschiedenis Prijs.

“Dit jaar is er in het totaal aantal verschenen boeken veel aandacht voor slavernij, Indonesië en dekolonisatie”, vertelt ze. “Dat is voor het eerst zo duidelijk zichtbaar.”

Dat past bij de grote aandacht voor het thema in de media, maar trends zijn niet altijd voorspelbaar. “Vorig jaar had ik meer boeken over de Tweede Wereldoorlog verwacht, gezien de grootschalige herdenkingen. Maar het waren er ongeveer net zoveel als normaal.”

Twee andere trends dit jaar: een iets minder overstelpend aanbod van biografieën. “Die hausse lijkt op zijn retour.” Grote, eeuwen omvattende werken komen nog vrij sporadisch voor, zegt Lavèn.

Lees ook:

David Van Reybrouck is verbijsterd over het gebrek aan historisch besef in Nederland

De Vlaamse auteur David Van Reybrouck sprak met honderden, meest hoogbejaarde Indonesiërs, Nederlanders en Japanners. ‘Ons’ koloniale verleden – nee: een belangrijke schakel in de wereldhistorie – meeslepend verteld door de laatsten die het beleefden.

Hoe het Nederlandse platteland eind negentiende eeuw radicaal veranderde

In zijn nieuwe boek richt Auke van der Woud zijn blik op de provincie. Hij beschrijft op meesterlijke wijze een tijd waarin Nederland volledig op de schop ging.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden