Voorbeschouwing

Dit zijn de belangrijkste kanshebbers voor de Oscars van 2021

null Beeld AFP
Beeld AFP

Dragen de filmsterren een mondkapje op de rode loper? Dat valt nog te bezien tijdens de 93ste Oscaruitreiking in de nacht van 25 op 26 april. De Trouw-filmcritici voorspellen alvast de winnaars in de belangrijkste categorieën.

Nomadland is dé kanshebber voor Beste Film.
 Beeld Searchlight Pictures
Nomadland is dé kanshebber voor Beste Film.Beeld Searchlight Pictures

Beste film: Nomadland

Alleen deze film verdient 'm

De Oscar voor Beste Film is niet bedoeld als prijs voor het belangrijkste verhaal. En ook niet als beloning voor de meeste getrokken tranen. Wat mij betreft gaat de prijs naar een volstrekt persoonlijk en eigenzinnig spel met beeld en geluid, waarmee een regisseur ons kijkers weet te raken. Dat is het ideaal.

In de categorie Beste Film is die eigenzinnigheid dit jaar mager vertegenwoordigd. Belangrijke verhalen genoeg, zoals Judas and the Black Messiah over Black Panther Fred Hampton of Promising Young Woman, over seksueel misbruik. En ook favoriet Nomadland vertelt een belangrijk verhaal over de groeiende groep Amerikanen die door laagbetaalde banen geen enkele zekerheid meer heeft. En dus van plaats naar plaats trekken om te overleven. Tranen komen op bij het portret van een dementerende man, die door Anthony Hopkins in The Father wordt vertolkt. Bovendien maakt de film zijn verwarring voelbaar, door bijvoorbeeld meerdere actrices de rol van de dochter te laten spelen. Een sterk en overtuigend filmisch middel.

Maar tranen en belangrijke verhalen zijn van ondergeschikt belang als het gaat om de film die het best gebruikmaakt van de rijkdom van beeld en geluid. En dan kan eigenlijk alleen Chloé Zhao’s Nomadland de Oscar winnen. Dat is namelijk niet alleen een verhaal, het is ook een gevoel. Een tegenstrijdig gevoel. Van eenzaamheid en vrijheid, van gevangenschap en reislust. Die rijkdom, dat is film.

(Ronald Rovers)

Better Days, genomineerd voor Beste Internationale Film. Beeld
Better Days, genomineerd voor Beste Internationale Film.

Beste Internationale film: Better Days

Uitzichtloosheid van Chinese jongeren perfect verpakt

Het belang van een film als Quo Vadis, Aida?, over de massamoord op moslims in Srebrenica, zal voor iedereen duidelijk zijn. Regisseur Jasmila Zbanic verfilmde een zwarte bladzijde uit de geschiedenis, haar verbeelding van de genocide en de machteloosheid van Dutchbat gaat de hele wereld over.

Toch moet de Oscar voor de beste internationale film naar Better Days gaan. Dat deze film uit Hong Kong in China gevoelig ligt, pleit alleen maar voor ’m. Better Days is in essentie een scherpe kritiek op een schoolsysteem waarin jongeren geterroriseerd worden door jeugdbendes en gesloopt worden door een immense prestatiedruk. Die kritiek is hier gecamoufleerd als een young adult melodrama over een jonge crimineel en een schoolmeisje die verliefd op elkaar worden. Zij redt hem van een straatgevecht en in ruil beschermt hij haar als ze gepest wordt op school. Later in de film verhardt de toon. Stijl valt hier samen met inhoud en daarom verdient Better Days de Oscar. Camera en geluid worden gebruikt om het wezen van elke scène te versterken. Close-ups voor de nuances in het acteren, handgedraaide scènes als de personages zich in de chaos van de stad begeven, claustrofobisch volgepakte beelden om de stress van examens over te brengen op de kijker en een perfect passende montage om de uitzichtloosheid van een jonge generatie Chinezen te benadrukken. En in weerwil van de Chinese censuur werd de film een hit in China.

(Ronald Rovers)

Frances McDormand in Nomadland. Beeld
Frances McDormand in Nomadland.

Beste actrice: Frances McDormand (Nomadland)

Een onopvallende maar heroïsche vagebond

Sinds The Crown weet iedereen wie ze is, en met Pieces of a Woman breekt ze door als actrice om rekening mee te houden: de Britse Vanessa Kirby heeft een geweldig jaar achter de rug. Voor haar rol als vrouw die een traumatische bevalling te verwerken krijgt, werd ze met meer dan dertig nominaties geëerd.

Ook op Oscaravond is het twijfelachtig of haar nominatie wordt verzilverd. Ze krijgt stevige concurrentie van Viola Davis in Ma Rainey’s Black Bottom, als de hoekige diva die in de jaren twintig tientallen bluesnummers opnam.

De meeste kans op een bekroning dit jaar maakt Frances McDormand, boegbeeld van een film die al maanden het prijzencircus beheerst. Als moderne nomade, het seizoenswerk achterna, leefde McDormand maandenlang on the road tussen soortgenoten die soms niet eens wisten van haar bestaan als gelauwerd actrice. Via regisseur Chloé Zhao werpen we een blik op het dikwijls vergeten achterland van de economisch en politiek verscheurde Verenigde Staten.

Met haar subtiele aanwezigheid creëert de door de wol geverfde actrice een even onopvallende als heroïsche vagebond waar velen zich in dit covid-jaar aan kunnen laven: een geduldige, niet-oordelende observator. Een memorabele rol op een betekenisvol moment.

(Remke de Lange)

Kanshebber op Beste Acteur: Riz Ahmed in Sound of Metal. Beeld
Kanshebber op Beste Acteur: Riz Ahmed in Sound of Metal.

Beste acteur: Riz Ahmed

Ogen als spiegels van de ziel

Natuurlijk is het mooi om Chadwick Boseman postuum te eren met een Oscar. De geliefde Afro-Amerikaanse acteur overleed vorig jaar op 43-jarige leeftijd aan kanker. Maar eerlijk is eerlijk, zijn beste optreden had hij niet in Ma Rainey’s Black Bottom maar in Black Panther. Er valt ook iets te zeggen voor de 83-jarige Britse veteraan Anthony Hopkins als dementerende vader in The Father. Maar voor een echte openbaring zorgde Riz Ahmed (38).

De Brits-Pakistaanse acteur speelt in Sound of Metal – te zien op Amazon – een heavy metal-drummer die zijn gehoor begint te verliezen en in een nieuwe werkelijkheid zijn weg moet vinden. Precies zoals de film boort de acteur met zijn spel verschillende lagen aan: als Ruben moet hij niet alleen leren omgaan met stilte maar ook met zijn verslavingsgevoeligheid. Ruben heeft de roes nodig, de complete onderdompeling, iets wat door Riz Ahmed wordt verbeeld met verrukkelijk, intens spel. Ongeloof, angst, woede, hij is het allemaal machtig. En let op zijn grote, sprekende ogen die daadwerkelijk spiegels van de ziel worden.

Het heet dat Riz Ahmed de eerste moslim is met een Oscarnominatie voor beste acteur. Maar er is meer wetenswaardigs: Riz Ahmed was 22 jaar toen hij in Oxford afstudeerde als filosoof. Daarna verdiende hij zijn sporen als rapper Riz MC. Uiteindelijk ontpopte hij zich als acteur. En wat voor eentje.

(Belinda van de Graaf)

Genomineerd voor Beste Documentaire: My Octopus Teacher Beeld
Genomineerd voor Beste Documentaire: My Octopus Teacher

Beste Documentaire: My Octopus Teacher

Verliefd op een inktvis

Eerst even lekker mekkeren over die ene favoriet die níet is genomineerd: Gunda, de briljante boerderijfilm van Victor Kossakovsky over een zeug en haar twaalf biggen. Maar niet getreurd, er is ook nog een fijne film over een octopus.

In de Netflix-documentaire My Octopus Teacher maken we kennis met de Zuid-Afrikaanse documentairemaker Craig Foster die zijn depressie te lijf gaat door dagelijks in het ijskoude water voor de kust van Kaapstad te duiken. Foster is terug in de magische onderwaterwereld van zijn jeugd: het kelpwoud onder de zeespiegel. Hij maakt er kennis met een achtarmige octopus en begint haar te volgen en te filmen.

Je moet het zien om te geloven, maar er ontstaat een vriendschap met de inktvis. Het is een relatie die geleidelijk overgaat in een liefde, een obsessie, zeker als het aanvankelijk schuwe dier toenadering zoekt, haar zuignappen voorzichtig op Fosters huid zet. Het heeft iets weg van een helende paringsdans.

De andere genomineerde documentaires zijn stuk voor stuk uitstekend: het Roemeense Collective, het Chileense The Mole Agent en de Amerikaanse docu’s Time en Crip Camp. Maar My Octopus Teacher doet iets bijzonders. Het is een volkomen originele natuurfilm, persoonlijk en openhartig, die je laat voelen wat de man voelt, oog in oog met de wilde natuur en haar oerkracht. Een hypnotiserende ervaring.

(Belinda van de Graaf)

Soul van Studio Pixar. Beeld
Soul van Studio Pixar.

Beste lange animatie: Soul

Welkom in het rijk der zielen, met een knipoog naar Picasso

De Oscar voor beste animatie bestaat pas twintig jaar; voor die tijd werden er nog niet zoveel lange films gemaakt met beeldje-voor-beeldje technieken. Maar dankzij computeranimatie groeit het genre en worden er jaarlijks parels van films gemaakt. Allang niet meer alleen voor kinderen.

De Oscaraandacht heeft ongetwijfeld bijgedragen aan de grotere zichtbaarheid van Japanse en Europese animatiekunst. Zo gingen er dit jaar nominaties naar het prachtige Ierse wolvenverhaal Wolfwalkers en het intergalactische schaap Shaun van de Britse kleipoppetjesstudio Aardman.

Toch zal de Oscar hoogstwaarschijnlijk op eigen bodem blijven en gaan naar Soul. Studio Pixar heeft een goede naam opgebouwd met tamelijk filosofische, getekende verhalen die bij kijkers in verschillende levensfasen op hun plek vallen.

Een freestylende jazzpianist die met tegenzin voor een veilige carrière kiest, komt terecht in het rijk der zielen. Zo wordt hij geconfronteerd met de vraag: wat is het doel van mijn leven? De druk vormgegeven komedie-met-boodschap heeft mooie visuele knipogen naar Picasso en de Italiaanse serie tekenfilms La Linea, maar is boven alles een joviale reflectie op de betekenissen van het woord soul. Niet voor niets is de film ook genomineerd in de categorie beste originele muziek.

(Remke de Lange)

Lees ook:

De schoonheid van ‘My Octopus Teacher’ doet je alles even vergeten

Tv-column van Maaike Bos

Pixar zoekt met nieuwe animatiefilm ‘Soul’ de grote vragen van het leven op

Filmrecensievan Belinda van de Graaf

De helletocht van de muzikant die langzaam zijn gehoor verliest

Filmrecensie van Sound of Metal door Belinda van de Graaf

Nomadland, genomineerd voor zes oscars, is een diep ontroerende roadmovie

Filmrecensie van Nomadland door Belinda van de Graaf

Oscarprimeur: twee nominaties voor vrouwelijke regisseurs

Zelden waren de Oscarnominaties zo divers. Koploper met tien nominaties is Mank, David Finchers portret van het oude Hollywood. De film, te zien op Netflix, vertelt het verhaal van Citizen Kane-scenarist Herman J. Mankiewicz, gespeeld door de Britse acteur Gary Oldman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden