null Beeld Cliff van Thillo
Beeld Cliff van Thillo

Nieuw tv-seizoen

Dit najaar op televisie: meer van hetzelfde, maar ook heel bijzondere programma's

Een cabaretier in een luchtballon, vrolijke sekswerkers en een serie over de opkomst van Pim Fortuyn. Er is naast talkshows en quizjes met BN’ers nog genoeg te beleven op de Nederlandse televisie

Nienke Schipper

Met de vakantie achter de rug barst de strijd om de kijker weer los. Er wordt hard geknokt om de aandacht van het overgebleven publiek, nu met name jongeren steeds minder ‘gewone televisie’ kijken en zich vooral online vermaken met streamingdiensten en YouTube. Deze week bleek tijdens de presentatie van het nieuwe televisieseizoen dat ook de Nederlandse publieke omroep steeds meer inzet op het bereiken van kijkers via het online-kanaal NPO Start.

Voor de mensen die nog wel lineaire televisie kijken, lijkt het aanbod vooral meer van hetzelfde te worden. Gelijksoortige programma’s op dezelfde tijdstippen. En voor de diversiteit in de programmering helpt het ook niet dat Talpa en RTL nu onder een hoedje spelen.

Kun je als kijker nog een afwisselende televisie-avond bij elkaar zappen?

De grote schoenen van Matthijs

Na De Wereld Draait Door is er rond etenstijd een vacuüm ontstaan op de Nederlandse televisie. Diverse presentatoren hebben al geprobeerd de grote schoenen van Matthijs van Nieuwkerk te vullen. De NPO probeerde het met De Vooravond, maar dat programma ‘miste urgentie’. Vanaf deze week proberen Sophie Hilbrand en Khalid Kasem (Khalid & Sophie) het samen op NPO1.

Maar er zijn meer kapers op te kust. Op SBS6 krijgen Hilbrand en Kasem concurrentie van Johnny de Mol, die van zijn vader een eigen talkshow krijgt. De Mol junior presenteert elke werkdag om half acht live het programma HLF8. Het is de De Molletjes duidelijk menens, want om het programma te produceren hebben ze talkshow-goeroe Jeroen Pauw ingehuurd die ook Johnny’s persoonlijke coach is.

Op RTL4 is rond hetzelfde tijdstip het onverminderd populaire RTL Boulevard, feitelijk ook een soort praatprogramma, in een sausje van showbizz met roddels. Dat programma kreeg onlangs ongewild veel publiciteit na de moord op misdaadjournalist en vaste gast Peter R. de Vries en de dreigementen aan het adres van de redactie. Geen fijne aanleiding, maar ook niet slecht voor de kijkcijfers.

Op de late avond klinkt nog eens hetzelfde wapengekletter bij de aanhoudende talkshow-oorlog tussen RTL4 en NPO1. Dat die strijd is nog niet is gestreden, bleek deze week toen Jinek en Op1 van start gingen met dezelfde hoeveelheid kijkers.

Waarom proberen de commerciële zenders en de publieke omroep telkens elkaar vliegen af te vangen?

Talkshows passen gewoon goed in de tijd waarin we leven en op die momenten in de avond, meent Frans Klein, NPO-directeur video. Volgens Klein helpt een praatprogramma om de dag in perspectief te plaatsen. “Mensen hebben meer dan ooit behoefte om goed geïnformeerd te zijn en hun mening te vormen.” Het is goed dat de kijker iets te kiezen heeft, vindt Klein.

Quizjes met BN’ers

Met een bekende Nederlander zit je altijd goed, lijken veel programmamakers te denken. Ook komend najaar strijden weer veel sterren en sterretjes om roem. Min of meer bekende Nederlanders zitten soms klem in een vicieuze cirkel: ze worden gevraagd voor spelprogramma’s omdat ze min of meer bekend zijn, maar dóór die spelletjes zijn (en blijven) ze bekend.

Zo krijgt Snollebollekes zanger Rob Kemps, die zijn bekendheid mede dankt aan het spelletje De Slimste Mens, dit jaar een eigen programma op SBS6, primetime op zaterdagavond. The Wheel is een populair programma in het Verenigde Koninkrijk en Talpa hoopt er eindelijk een grote slag mee te slaan. Temidden van een reusachtig draaiend decor staat Kemps tussen bekende Nederlanders die onbekende Nederlanders moeten helpen quizvragen te beantwoorden.

Tegelijkertijd is er op RTL4 ook een quiz met bekende Nederlanders: Oh, wat een jaar! Samen met Carlo Boszhard en Ruben Nicolai presenteert Chantal Janzen het tweede seizoen van de kennisquiz waarbij telkens een jaar in de geschiedenis centraal staat. Het eerste seizoen was een hit door de combinatie van feelgoodtelevisie, mooie decors, vlotte humor en nostalgie.

Een beetje zoals het succesvolle van Ik Hou van Holland, dat samen met Linda de Mol vertrok naar de zender van haar broer John. Dat amusementsprogramma zal het komende seizoen trouwens niet te zien zijn, en het is maar de vraag of het ooit nog terugkomt.

De Publieke Omroep doet ook aan BN’ers op zaterdagavond, maar houdt zich wel verre van quizzen. Raven van Dorst bouwt op NPO3 in Boerderij van Dorst een duurzame boerderij met hulp van BN’ers. Tijdens het klussen vraagt Van Dorst hen het hemd van het lijf – een Villa Felderhof-achtig format dat de altijd oprecht geïnteresseerde en zeer uitgesproken Van Dorst op het lijf is geschreven.

Ongeveer gelijktijdig zit kijkcijferkanon Matthijs van Nieuwkerk op NPO1 met een nieuw seizoen van Matthijs gaat Door. Met zijn Big Band ontvangt hij gasten als Youp van ’t Hek met ‘een goed humeur en een goed gesprek’.

BN’ers in de herkansing

En dan zijn er nog oud-kandidaten en BN’ers die er geen genoeg van krijgen. Zo is Expeditie Robinson dit jaar twee keer per week te zien en ondergaan acht extra oud-deelnemers nogmaals de ontberingen op een onbewoond eiland.

Ook het megapopulaire Heel Holland Bakt warmt oude broodjes op. In de jubi­leumeditie Heel Holland Bakt Nog een Keer krijgen bekende oud-bakkers uit verschillende eerdere seizoenen een tweede kans om de beste bakker van Nederland te worden.

Waarom worden kijkers op alle kanalen eigenlijk doodgegooid met BN’ers? Volgens Klein hebben kijkers nu eenmaal behoefte aan helden en mensen om zich mee te identificeren. “Het publiek vindt het leuk om naar bekende Nederlanders te kijken, vooral als ze iets kunnen. Dat is al zo sinds tv bestaat. Maar bij de NPO doen we echt ons best om ook programma’s te maken over gewone, echte Nederlanders.”

Kwalitatieve dramaseries

Gelukkig is er voor kijkers die niet zo dol zijn op BN’ers ook voldoende ander aanbod. Denk aan de Nederlandse dramaseries waar de publieke omroep al jaren in investeert en waarvan de kwaliteit steeds beter wordt. Zo gaat Deep Shit over twee vinex-vrouwen die besluiten het over een andere boeg te gooien, waarna ze dik in de problemen komen. Hilarisch hoogtepunt is de scène waarin ze gewapend een dierenwinkel binnenlopen om een cavia te kopen.

En AvroTros durfde het aan om een serie te maken over de verkiezingsstrijd van 2002. In Het Jaar van Fortuyn is te zien hoe niet alleen in politiek Den Haag, maar in het hele land de gemoederen hoog oplopen door de opkomst van Pim Fortuyn.

Spectaculaire televisie is ook de kwaliteitsserie The Spectacular. Een groots opgezet drama met een internationale cast over het waargebeurde verhaal van een Ira-aanslag eind jaren tachtig in het zuiden van Nederland. De serie zou vorig jaar al op de buis komen, maar werd door corona een jaar uitgesteld.

Opmerkelijk is de afwezigheid van Nederlandse series op de zenders van RTL Nederland. Liefhebbers van Nederlandse series lijken nog uitsluitend terecht te kunnen bij de streamingdienst Videoland voor series als Judas en Mocro Maffia.

Talpa heeft op Net5 met Adem In Adem Uit dit najaar wel een serie van eigen bodem. Het is een crime-comedy over de vriendschap tussen twee vrouwen, die het slechtste in elkaar naar boven halen.

De pareltjes

Mocht de herfst net zo druilerig zijn als deze zomer, dan zijn er vooral bij de NPO nog een aantal documentaires en realityseries die echt de moeite waard zijn. Zo gaat Boer Ayoub over een boer van Marokkaanse komaf in de Nederlandse klei. Hij wil niets liever dan een eigen boerderij en werkt daarom als sinds zijn veertiende op melkveehouderijen.

Ook hebben Tim den Besten en Nicolaas Veul een nieuwe 100 dagen gemaakt, dit keer in een GGZ instelling. “We zijn onszelf keihard tegengekomen bij het maken van 100 dagen in je hoofd”, aldus Den Besten. Ze liepen stage in de instelling en ontdekten dat veel van de cliënten wel gek lijken, maar dat eigenlijk minder zijn dan sommige ‘normale’ mensen.

Ook niet te missen is cabaretier en fanatiek vogelaar Jochem Meyjer die in een luchtballon over de mooiste natuurgebieden in Nederland glijdt en verrassend veel blijkt te weten over de natuur. Jochem in de Wolken zit barstensvol prachtige plaatjes én grappige verhalen.

Tot slot een speciale vermelding voor de vierdelige documentairereeks Seksengelen, over vrouwen die er vrijwillig voor kozen om sekswerker te worden. De maker van onder meer Verdoofd filmde ongefilterd alle aspecten van hun leven. Een indringende serie over een wereld die voor veel kijkers ver van hun bed is. En daarmee doet de NPO precies waartoe het naar eigen zeggen op aarde is: je horizon verbreden.

Wie nu last heeft van kijkstress: via NPO Start zijn de meeste programma’s nog lang beschikbaar voor online-kijkers. Maar het is uiteraard nog makkelijker als dat via de gewone afstandsbediening kan, zoals nu bijvoorbeeld met Netflix al bij Ziggo wel het geval is. Daarvoor zijn afspraken met de kabelaars nodig en die gesprekken gaan volgens Klein de goede kant op. “Dit gaan we oplossen, in ieder geval binnen een jaar.”

Lees ook:

Zondagrust kent Raven van Dorst niet - wel de zondagskater

Raven van Dorst (Vlaardingen, 1984) zingt en speelt gitaar in de rockband Dool, presenteerde diverse televisieprogramma’s voor BNNVARA en is voor diezelfde omroep de talkshowhost in Boerderij van Dorst, een realityshow die van 8 september, van 20.30 tot 21.10 uur, op NPO3 te zien zal zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden