Directeur Jan Raes vertrekt bij Concertgebouworkest

Jan Raes. Beeld Patrick Post

Jan Raes heeft een goede neus voor de juiste dirigent. Maar toen de directeur van het Concertgebouworkest werd geconfronteerd met #metoo-beschuldigingen tegen dirigent Daniele Gatti ging het mis. Nu stapt hij op.  

De timing is beslist opvallend. Vrijdag maakte het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) bekend dat algemeen directeur Jan Raes het orkest in december van dit jaar zal verlaten. Raes’ vertrek kan niet los gezien worden van de commotie rondom het ontslag wegens grensoverschrijdend gedrag van chef-dirigent Daniele Gatti in augustus 2018. Hoewel vorige maand bekend werd dat het orkest en Gatti de zaak in der minne hadden geschikt, bleef de twijfel over het crisismanagement van Raes rondzingen.

Vorige week nog meldden zich drie oud-orkestleden middels een groot ingezonden stuk in NRC Handelsblad. Daarin spraken zij over de ontstane gespletenheid binnen het orkest, omdat daar nog steeds grote twijfel heerst over de juistheid van Gatti's ontslag. Het Concertgebouworkest zou door die doldrieste actie zijn geloofwaardigheid in de internationale muziekwereld hebben verloren, zeiden de oud-musici, en bovendien verweten zij Raes gebrek aan transparantie bij de benoeming destijds van Gatti. Zij vroegen zich hardop af of Raes wel de juiste man is om het delicate proces van de benoeming van een nieuwe chef-dirigent te leiden.

Harde kritiek die waarschijnlijk keihard is aangekomen bij Raes. Die zei in recente interviews dat de periode Gatti de zwaarste uit zijn carrière is geweest, maar hield vol dat hij de juiste beslissingen had genomen, en dat hij het een volgende keer weer net zo zou doen. Dat was in tegenspraak met wat bestuursvoorzitter Wiet Pot later over de gevolgde procedure meldde. Volgens hem was het achteraf beter geweest een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de beschuldigingen van een aantal vrouwelijke orkestleden. 

Paringsdans

Raes zal de zoektocht naar de zo belangrijke nieuwe chef-dirigent voor het ‘beste orkest ter wereld’ dus niet meer zelf leiden. Of misschien is een en ander al zo ver gevorderd dat de benoeming bekend wordt nog vóór Raes’ vertrek eind december. Bij Podium Witteman liet Raes zich ontvallen dat de ‘paringsdans’ tussen orkest en eventuele chefs al begonnen was. 

Raes (Antwerpen, 1959) werd in 2008 algemeen directeur van het KCO. Daarvóór bekleedde hij dezelfde functie bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest. In Rotterdam wist hij Yannick Nézet-Séguin te strikken als chef-dirigent. Toen nog een veelbelovend talent, maar in Rotterdam uitgegroeid tot een wereldster en inmiddels chef bij de Metropolitan Opera in New York en het Philadelphia Orchestra. ondanks het vermeende gebrek aan transparantie bij de benoeming van Daniele Gatti, bleek Raes’ goede neus voor de juiste dirigent opnieuw. Hij voelde de tijdgeest goed aan toen hij een tournee langs alle Europese lidstaten bedacht, waarbij een groot aandeel ingeruimd was voor jonge musici in die landen. Gatti committeerde zich vervolgens met hart en ziel aan dat idee.

Lees ook:

Concertgebouworkest-directeur: ‘Geen spijt van het ontslaan van Daniele Gatti’

De ophef rond chef-dirigent Daniele Gatti is voor directeur Jan Raes van het Koninklijk Concertgebouworkest de zwaarste periode geweest sinds zijn aantreden in december 2008.

Een Italiaanse chef voor De Nationale Opera?

Als De Nationale Opera (DNO) een gedane belofte nakomt, benoemt ze woensdag een Italiaan als chef-dirigent. Of in ieder geval een maestro met een speciaal oor voor het Italiaanse repertoire.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden