Recensie The Beauty Queen of Leenane

Deze voorstelling kruipt je onder de huid

Groots spel van Keja Klaasje Kwestro in 'The Beauty Queen of Leenane' Beeld Sanne Peper

THEATER
Toneelschuur Producties
‘The Beauty Queen of Leenane’
★★★★★

Een moeder en dochter die tot elkaar zijn veroordeeld en elkaar het leven zuur maken. Met in de gootsteen geleegde pispotten of expres met klonters opgediende custard. Gevloek over een jaren geleden kwijtgeraakte honkbal. Laatste-kans-liefdesbrieven die stiekem worden verbrand. Allemaal op het Ierse platteland.

Een doorsnee melodrama? Regisseuse Maren E. Bjørseth bouwt het verhaal van ‘The Beauty Queen van Leenane’ van Martin McDonagh zo intelligent en elegant op, dat het je wel móet aantrekken.

De openingsscène trekt je meteen soepel mee in de onderhuidse problematiek, in het schrijnende verschil tussen droom en realiteit.

In een in de achterwand uitgespaard venstertoneeltje met rolluik zingen twee muzikanten een soort evergreen. Tussen hen in wiegt dochter Maureen in vormloos spijkerpak dromerig mee. De rauwe werkelijkheid ontvouwt zich zodra Maureen zich uit het raam laat zakken in de woonkeuken.

Daar nestelt het zoet en zuur zich in alles. Net als in ‘Anna Karenina’ van Deutsches Schauspielhaus, vorig jaar een topper op het Holland Festival, speelt de radio een bepalende rol in dit stuk. Uitgebluste moeder Mag zit, dreinend tegen dochterlief, naar een niet aanwezige televisie te staren. Veertiger Maureen dagdroomt intussen het cynische gehakketak weg bij een verzoekprogramma op haar draagbare radio. Als het ijzeren rolluik van het achterraam weer omhooggaat, is het alsof we regelrecht de radiostudio inkijken.

Gruwelijk teder

Zo rauw en ongepolijst als de eerste opvoering in 2001 door ZTHollandia was, zo gruwelijk ­teder welhaast is deze ‘Beauty Queen’. De tekst is hard, maar de toon is dat zelden; behalve in één ijselijke kreet van onmacht, die juist direct verbonden is aan het intieme gebaar waarmee Mau­reen Mags grijze pieken borstelt.

Net zo’n mooi contrast is er tussen de troostrijke radiomuziek live en de kille, kale keuken met technische grapjes als een onbereikbare magnetron, hoog in de achterwand. En dan dat sprankje hoop, dat alleen Maureen nog koestert, romantisch vormgegeven in de liefdesbrief die dorpsjongen Dato opleest onder een gelige gloeilamp.

Dat het verlies van dat laatste sprankje zo pijnlijk in de ziel snijdt, komt zeker ook door het formidabele spel. Van Krisjan Schellingerhout als lompe buur­jongen, Chris Peters als heerlijk ­onbeholpen Dato en Jacqueline Blom als geraffineerd bitse moeder.

Naast hen is Keja Klaasje Kwes­tro groots als Maureen. Laverend tussen on­beschaamd, dromerig, bitter en machteloos geeft zij ­Maureens ­total loss een ontroerende treurnis mee.

Dit is een kijk op uitzichtloosheid, die je ongemerkt onder de huid kruipt.

Tournee tot eind december.

Lees ook:

Dit ensemble kan prima zonder teletubbiedansjes

Keja Klaasje Kwestro is de absolute parel in Emilia Galotti  

Anna Karenina gehuld in een fraai hedendaags kleedje

‘Anna Karenina’, monument uit de wereldliteratuur, dé overspelroman van Leo Tolstoj, dat literaire meesterwerk van pakweg duizend pagina’s als twee uur durende radioshow.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden