Review

Debuut van Kwakoe-winnares Chandra Doest valt tegen

Met een kort verhaal over de mystieke band tussen de Surinaamse migrant in Nederland en het land van herkomst won Chandra Doest in 1999 de Kwakoe Literatuur Prijs. Haar grote voorbeeld Clark Accord prijst haar romandebuut 'Anthon & Annissa' nu aan als een werk dat de Libanese gemeenschap een plaats geeft in de Surinaamse literatuur, omdat het inzicht geeft in die verborgen gemeenschap. Het is een raadselachtige aanbeveling. Veel verder dan dat Libanezen koppig zijn, gaat het inkijkje van Doest niet.

Ze vertelt een liefdesgeschiedenis. De Libanese immigrante Annissa heeft heimelijk een verhouding met Anthon. Als ze zwanger raakt krijgt ze te horen: ,,Libanese vrouwen zijn slechts bestemd voor Libanese mannen, niet voor de mannen van dit land! Hoe heb je onze gemeenschap zo te schande kunnen zetten, na alles wat we voor je hebben gedaan! Je spreidt je benen voor een zwarte man?'

Om de schande te ontlopen, zet haar vader Annissa op de boot naar Libanon. Ze zweert nooit meer contact op te nemen en nooit meer naar Suriname te gaan. De Libanese koppigheid wordt nog eens extra onderstreept door de opmerking: 'Je weet hoe ze is. Als zij iets zweert dan blijft ze erbij!'

In Libanon komt Annissa nooit aan, want ze gaat in Amsterdam aan wal. Ze krijgt er een dochter, die al net zo koppig is als zij en haar vader. Ook de dochter zweert nooit een voet in Suriname te zetten. Maar in kleinzoon Michel klopt het Libanese bloed kennelijk wat minder, want aan het slot van de roman gaat hij wel. Natuurlijk loopt hij als in het tv-programma 'Spoorloos' regelrecht in de armen van zijn grootvader Anthon.

Ik vraag me af of Does een correct beeld van de Libanese gemeenschap in Suriname geeft. Is ze wel zo gesloten? Libanezen hebben meestal de naam zich te vermengen met de bevolking van het land waar ze gaan wonen. Dat is bijvoorbeeld op de Nederlandse Antillen in rap tempo gebeurd. Welke maatschappelijke factoren zouden dat dan in Suriname hebben verhinderd? Het antwoord op deze vraag zou tenminste nog voor een maatschappelijke visie en dus voor spanning in de roman hebben gezorgd. Een psychologische visie of innerlijke conflicten ontbreken ook al. De hoofdfiguren hebben allemaal een koppige braafheid. De vader hoort te handelen zoals hij doet en de dochter en kleindochter ook, zodat de roman vervlakt tot een soap met eendimensionale figuren. Ook aan de stijl valt niets te genieten. Er wordt voortdreutelend verteld in een vlakke en soms stroeve opsteltaal. Wat te denken van een zin als de volgende? ,,In met door jarenlange ervaring ingegeven routine vouwde Maisa de gesteven doeken in elkaar.' Nee, het debuut van Chandra Doest stelt op alle fronten teleur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden