Review

De zin en onzin van goed nieuws en zingeving

Eildert Mulder

Opinieblad voor geloof en samenleving Volzin heeft een rubriek die ’zin en onzin’ heet. In de laatste aflevering staat een gesprek met de journaliste Ria Peerdeman over haar Goed Nieuws Courant, die op Internet is te lezen (www.goednieuwscourant.nl) en gevuld is met louter blijde boodschappen.

Toch begint ze met slecht nieuwswant boven het stuk staat als kop: ’Het is een misstand dat we somber zijn’. Tweemaal slecht nieuws dus in een zin, de eerste nog wel: Er is een misstand en we zijn somber. Maar goed, het klinkt toch positief als Peerdeman zegt: ,,Als je vindt dat het slecht gaat met de wereld dan had je toch geen kinderen op de wereld mogen zetten?”

Maar hoezo eigenlijk? Als het slecht gaat dan kun je er toch iets aan doen en als je dat zelf niet kan dan kunnen je kinderen dat misschien. Even naar de Goed Nieuws Courant op Internet surfen en daar staat iets opmerkelijks: de planeet dreigt uiteen te spatten doordat er te veel mensen op rondlopen, vandaar dat Ria Peerdeman ons vermaant om minder kinderen te maken. Weer slecht nieuws dus.

Als goed nieuws brengt ze dat maatregelen, die het aantrekkelijker maken om kinderen te maken, zoals verbeterde kinderopvang, niets helpen tegen de vergrijzing. Daaruit kan maar een ding worden afgeleid: vergrijzing is volgens Peerdeman positief.

Het segment van de Nederlandse journalistiek, dat, misschien wat aanmatigend, zingeving voor andere mensen als zijn stiel heeft uitgekozen, heeft het in deze komkommertijd moeilijk om de kolommen te vullen.

Dat rechtvaardigt een korte terugblik naar het vorige nummer van Volzin, waarin een sterke opmerking staat, nota bene van vertegenwoordigers van het vermaledijde voormalige Zuid-Afrikaanse apartheidsregime. Veel gereformeerden waren lange tijd wel een beetje voor die Zuid-Afrikaanse apartheid maar op den duur sloeg de stemming radicaal om. Er was eens een synode, waar ook vertegenwoordigers waren van de blanke Zuid-Afrikaanse zusterkerk. Een Nederlandse gereformeerde voorman riep in wanhoop tot zijn Zuid-Afrikaanse geestverwanten: „Bileam luisterde zelfs naar zijn ezel, waarom luisteren jullie dan niet naar ons?” Waarop een van de Zuid-Afrikanen repliceerde met: „Natuurlijk luisteren ook wij naar onze ezels maar naar communisten luisteren we niet.”

Mensen die een zo gevat antwoord kunnen geven in zo’n situatie zijn ook intelligent genoeg om op den duur in te zien dat een gedrocht als de apartheidspolitiek niet deugt en niet werkt. Vandaar dat in de annalen van het ’goede nieuws’ nog altijd de vrijlating in 1990 van Nelson Mandela op de netvliezen staat gegrift. Daar kan geen blij bericht van Ria Peerdeman aan tippen.

„In hun zoektocht naar zingeving shoppen Nederlanders op de ’relimarkt’”, staat te lezen in Idea , Gemeenteopbouwblad van de Evangelische Alliantie.

Er volgt een verhaal over marketing en religie. Wanneer je een gemeente wilt stichten of in stand wilt houden of wilt laten groeien dan moet je je van dezelfde marketingbegrippen bedienen als het zakenleven. Je moet vooral weten wat je doelgroep is. De illusie dat je als kerkgemeente alle mensen kunt bereiken moet je laten varen, want daarvoor is de samenleving cultureel te verscheiden geworden.

In een stad als Amsterdam, zo legt ’gemeentestichter’ Stefan Paas uit, zijn 177 etnische groepen. De keus van Nederlands als voertaal in de kerk is dan niet neutraal want je sluit er andere mensen mee uit. Als je Nederlands niet tot voertaal maakt sluit je natuurlijk ook een paar mensen uit, bijvoorbeeld de Nederlanders of kinderen van migranten, die de taal van hun ouders niet meer goed kennen.

Is het trouwens wel waar dat al die op de reli-markt shoppende Nederlanders op zoek zijn naar zingeving? Vroeger vertelde de kerk hoe je in de hemel kon komen en hoe in de hel. Nu zou het ’product’, om in marketingtermen te blijven praten, bestaan uit zingeving.

Maar is dat wel zo? Zou het ook kunnen dat de meeste mensen best wel zin hebben in het leven, zelfs wanneer ze de zin van het leven met hun verstand niet begrijpen en daarom helemaal niet op zoek hoeven naar zingeving? Zou het kunnen dat ze van religie heel iets anders verwachten dan zingeving, bijvoorbeeld een gevoel van extase of esthetiek?

Het lijkt een belangrijke vraag voordat je aan marketing gaat doen want marketing heeft alleen zin als de uitgangspunten kloppen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden