tv-column

De zelfreflectie van Dream School werd een curieuze extra uitzending

Oude en recente deelnemers van Dream School. In het midden zit Joëlle. Beeld NTR

Wacht niet tot anderen je probleem oplossen, neem zelf verantwoordelijkheid en pak het aan. Die gouden les uit ‘Dream School’ paste het NTR-hulpprogramma zelf ook maar toe maandag. 

Het programma laste een extra uitzending in met leerlingen uit alle drie de seizoenen om te praten over de nazorg en over wat het programma voor hen had betekend. Een knap staaltje zelfreflectie van mijn favoriete programma? Mwah, het werd een curieuze extra uitzending.

De recente ophef over gebrekkige nazorg kwam vooral van deelnemer Joëlle, het boze meisje met de gebogen rug waardoor het lijkt alsof ze permanent klaarstaat voor een gevecht. Zij had weinig gehad aan de begeleiding tijdens en na Dream School, vond ze: “Eén begeleider op veertien kandidaten is gewoon te weinig”. En ze was boos dat zij in de montage tot zo’n boos meisje was gevormd.

Tja, denk je dan als kijker. Zie les één: neem zelf verantwoordelijkheid. In de lessen deed zij vaak niet mee. Op de beelden van vijf maanden na de opnamen bleek het gros weer een opleiding te doen en perspectief te zien. Joëlle - met heus wel een klein hartje - had als enige van de veertien deelnemers zelfs een baan gekregen bij feestorganisator Duncan Stutterheim. Die had ze nog geen half jaar volgehouden want ze weigerde de schoonmaakklusjes. Haar bokscursus vond ze ook niks en de sessies agressie-regulatie had ze na twee keer wel gehad. “Het werkte niet”, zegt ze steeds, en legt haar mislukkingen grotendeels bij de ander neer.

Hyena's op social media

Toch heeft ze echt een punt. Hulp-tv ligt al langer onder vuur vanwege de selectieve montage van vooral scheld- en afhaakgedrag. Juist daarin proberen begeleiders Lucia Rijker en Eric van ’t Zelfde die jongeren natuurlijk een doorbraak te geven. Maar de kwetsbare jongeren raken wel uitgeleverd aan de hyena’s op sociale media. Door strenge boeteclausules zou er bovendien geen ontsnappen aan zijn.

In een verklaring zei de NTR dat er 5.000 euro boete stond op iets vertellen wat nog niet op tv te zien was, en 1.000 euro boete op voortijdig afhaken zonder zwaarwegende reden. Op kritiek uiten stond geen boete, benadrukte de mediadirecteur.

Joëlle legde met haar kritiek wel een open zenuw bloot. Het verwijt dat de gepassioneerde begeleiders die jongeren tekort zouden doen, raakt hen diep in het hart, zeggen ze. In deze extra uitzending maandag was in de studio daarom de hoofdvraag: moet je dan maar niet deze televisie maken?

Effectieve spiegel

En toen begon het. Kilian (seizoen #3) vond het pas echt leerzaam door zichzelf op tv terug te zien. “Nu pas komt het binnen hoe je slecht reageert, te laat komt, niet goed meedoet.” Ex-dakloze Bram (#3) zag hoe hij in zijn slachtofferrol kroop en werkt nu keihard. Thicia (#1) wil zichzelf nu zien als iemand die iets doet in haar leven. Rodney (#2) blijft minder lang boos. Chantal (#3) heeft echt steun gehad aan de nazorg. Ga zo maar door. De uitzendingen waren een effectieve spiegel geweest, en kijkers met vergelijkbare problemen hadden hier echt iets aan.

Woord voor woord werd Joëlles kritiek kaltgestellt. Het had de NTR gesierd om haar niet alleen te laten staan, en minstens een onafhankelijk deskundige te laten uitleggen hoe zwaar die publieke exposure is. Maar goed, de NTR erkent dat er meer begeleiding nodig is, en mag een volgend seizoen maken omdat het toch mensen helpt. “Is iemand het daar niet mee eens?”, vroeg presentator Ajouad El Miloudi aan de groep. Stilte. Protesteren kon nu met goed fatsoen niet meer.

Dit had sjieker gekund dan de goodwill-fuik die ik proefde. Toch ben ik blij met al die vlotgetrokken jongeren. En met een seizoen vier.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Meer columns leest u in het dossier.

Lees ook:

Wilfred en Trijntje forceren een doorbraak in ‘Dream School’

Schaam je niet, gooi het er uit en steun elkaar – dat kregen de docenten Lucia Rijker, Wilfred Genee en Trijntje Oosterhuis er wel in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden