BoekrecensieRoman

‘De wilde stilte’ van Raynor Winn overtreft debuut

Raynor Winn met haar echtgenoot.Beeld Jim Wileman / Guardian / eyevine

Laatbloeier Raynor Winn toont in haar tweede boek ‘De wilde stilte’ nog meer dan in ‘Het zoutpad’ dat ze een schitterend schrijver is.

Eén ding is zeker: op een dag zal Moth sterven, en die dag komt dichterbij. De aftakeling is al begonnen. Er zijn dagen dat hij zijn bed niet uit komt. Hij verliest twee voortanden bij het eten van een Mars. Zijn broek slobbert steeds slobberiger rond zijn middel. Hij vergeet.

Vroeger, toen ze nog een pension met hem dreef, dacht Raynor Winn nooit na over een leven zonder Moth. Hij was bij haar sinds hij haar op haar achttiende de liefde verklaarde, haar open en opgewekte stadsjongen die op een landhuisje in Wales eigenlijk een natuurmens bleek te zijn. De laatste jaren, net nu de kinderen het huis uit zijn, moet ze wel. Hij zal, hoe dan ook, eerder gaan dan zij. Maar voor het zover is moet en zal ze hem zo lang mogelijk op de been houden.

Letterlijk, want Moth leeft op als hij loopt.

Lezers van ‘Het zoutpad’, het vorige boek van de Britse schrijfster Raynor Winn, weten dat al. Ze kennen het verhaal van hoe de dodelijke diagnose van Moth in dezelfde week kwam als hij en Raynor door een reeks van ongelukkigheden hun idyllische huis op het Wel-she platteland kwijtraakten. Hoe de noodgreep die toen een opwelling was in heel veel opzichten de redding bleek. Hoe het stel, berooid en bedroefd, besloot een wandeling van duizend kilometer te maken langs de Engelse zuidkust, zo lang als dat ging. Hoe helend die was.

Eindeloos veel wandeldagen

Moth, tegen wie de dokter had gezegd dat hij het beste af was met zo min mogelijk inspanning, leek met iedere stap sterker te worden. Het verlies van het huis werd draaglijker, tot het tweetal na eindeloos veel wandeldagen een oplossing uit de ellende zag. De sterker geworden Moth ging weer studeren en van de bijbehorende studielening konden ze leven.

Deze week verschijnt ‘De wilde stilte’, waarin Raynor Winn vertelt hoe het verder ging. De Nederlandse versie verschijnt dit keer nog vóór de Engelse, die pas in het najaar in de winkels komt. Opnieuw schreef Winn over zichzelf, opnieuw een verhaal over gevallen zijn en weer opstaan.

Want zo gelukkig als ze was toen ze het Zoutpad liep, zo ongelukkig werd ze weer toen ze weer vaste grond onder de voeten had. Terwijl Moth, opgebloeid en al, iedere dag opgewekt vanuit een piepklein appartementje achter een kerk naar de universiteit ging, was het Raynor die instortte. Meer en meer keerde ze in zichzelf. Ze maakte geen vriendinnen, ze durfde van haar nieuwe woonplaats geen nieuw thuis te maken. Ze kon dat ook niet. Om te kunnen slapen, moest ze in de slaapkamer een tent opzetten. Steeds opnieuw liep ze terug naar het Zoutpad om te voelen hoe fijn het leven was toen zij en Moth daar nog liepen.

Zoals Moth op dat pad opfleurde, zo ziet Raynor hem op de nieuwe vaste standplaats weer verleppen. Hij valt. Soms belandt hij op een plek waarvan hij geen idee heeft hoe hij er kwam. Dierbare herinneringen verdwijnen uit zijn geheugen. De zorgen nemen bij Raynor bijna de overhand, tot ze besluit alles op te gaan schrijven. Hun leven, hun Zoutpad, hun belevenissen. Haar oude, nooit gevolgde droom om schrijver te worden ontwaakt.

Enthousiast antwoord

‘Ik drukte op de resetknop’, schrijft Raynor Winn. Als volstrekt onbekende stuurde ze een manuscript naar een uitgever die ongetwijfeld meer probeersels ontvangt van vrouwen in een midlifecrisis. Toch kreeg ze per kerende mail een enthousiast antwoord, want Raynor Winn kan schitterend schrijven. Net als in het eerste boek weet ze in het tweede beelden en verhalen perfect af te wisselen, dienen alle anekdotes het verhaal.

Zo beschrijft ze in haar tweede boek het ontstaan van het eerste, maar vertelt ze ook hoe het verschijnen van dat boek alles veranderde. Financieel allereerst, maar ook omdat een Londenaar met een vervallen landhuis in Cornwall het boek in handen kreeg en bedacht dat Raynor en Moth zijn ideale huurders zouden zijn. Vol wantrouwen beginnen ze aan een nieuw krot dat op omvallen staat, aan de ‘ondoordachte en waarschijnlijk tot mislukken gedoemde sprong vol hoop’, zoals Winn er in eerste instantie naar kijkt.

Maar de verwachte mislukking bleef uit, ook op de wandeltocht die het stel vervolgens maakt op het onherbergzame IJsland, ook bij alle lezingen en voorleesdagen die Raynor Winn maar moest blijven houden. De drukkende podiumvrees van het begin maakt zelfs plaats voor een zekere routine. Wanneer het hem lukt, als hij zich sterk voelt en vitaal, luistert Moth trots in de zaal naar het voorlezen van zijn vrouw.

Mensenschuw persoon op een boederij

Na afloop maakt hij graag een praatje met lezers. ‘Ik leef nog’, zegt hij dan, en hij grijnst charmant voor hij hun de oren van het hoofd vraagt – waar ze vandaan komen, hoe het daar is. “Ik heb gehoord over Friesland”, zei hij vorig jaar op het festival van Appledore tegen de verslaggeefster van Trouw. “Vertel me, is daar een mooie wandeling te maken? Ik wil graag de oude dorpen zien en het water.”

‘Het zoutpad’ werd afgelopen najaar door Trouwlezers gerekend tot een van de vijf mooiste boeken van het jaar. Het zou goed kunnen dat ze de opvolger ‘De wilde stilte’ dit jaar opnieuw nomineren. Winn beheerst de kunst van het schrijven in dit tweede boek beter dan in haar eerste, waardoor de personages aan diepte winnen. Nieuwe details over haar ouders en hoe ze opgroeide tot een wat mensenschuw persoon op een boerderij, in een vrouw die nooit in staat blijkt om een representatieve madam te worden.

Zonder twijfel de meest beklemmende passage in het boek gaat over de dood van Raynor Winns moeder. Dat stervensproces vertelt haar alles over de tijd met Moth die toch echt ooit komen gaat. Het vechten om adem, het stikken – ooit zal het komen.

Maar niet in ‘de wilde stilte’. Nog niet. 

Oordeel: beter geschreven dan debuut, personages krijgen diepte.

Beeld Balans

Raynor Winn
De wilde stilte
Vert. Annemie de Vries en Anne-Marie Vervelde
Balans; 280 blz. € 22, 99 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden