Interview Dutch Design Week

De wereld verbeteren met verlepte bloemen en broodjes poep

Pauline Agustoni Beeld Maikel Samuels

De aarde een beetje mooier, beter en menselijker maken. Dat willen de jonge talenten op de Dutch Design Week in Eindhoven. Dit jaar doen er 2600 ontwerpers mee, meer dan ooit. Trouw laat vier studenten van de Design Academy vertellen over hun ontwerp.

Pauline Agustoni (23), La Chaux-de-Fonds, Zwitserland

Ontwerp: een mastectomietrui die de draagster ‘koestert’

Met een grote glimlach vertelt Pauline Agustoni (23) dat ze al een paar truien heeft verkocht. “Heel erg blij zijn de vrouwen met mijn ontwerp.” Als afstudeerproject maakte ze een truiencollectie voor vrouwen met borstkanker bij wie de borst(en) en okselklieren zijn verwijderd. Eigenlijk wilde ze een borstprothese ontwerpen. Maar toen ze ging praten met vrouwen die zo’n operatie hebben ondergaan, ontdekte ze dat ze eerder behoefte hebben aan speciale bovenkleding. “Hun bovenlichaam is na de operatie zo gevoelig, dat kleding tijdens de herstelperiode vaak niet lekker zit. De stof is te ruw en schuurt op de naden. Ook zitten de mouwen te strak, omdat de bovenarm na het verwijderen van de okselklieren vaak opgezet is.” 

Mooi en modieus

In plaats van een prothese of een speciale bh besloot ze een trui te ontwerpen. Ze verdiepte zich in industriële breitechnieken en wolsoorten. Ook sprak ze met een verpleegkundige die gespecialiseerd is in de zorg aan deze vrouwen. Ze had natuurlijk een wijde slobbertrui kunnen maken, maar dat wilde ze per se niet. “Deze vrouwen hebben vaak weinig zelfvertrouwen na zo’n ingrijpende operatie. Ik wilde een kledingstuk ontwerpen waarin ze zich niet alleen comfortabel voelen en die de littekens beschermt, het moet ook mooi en modieus zijn. In mijn trui moet de draagster het gevoel krijgen dat die haar verzorgt en koestert in een moeilijke periode.” 

Haar research resulteerde in een trui van lamswol. Aan de onderkant sluit hij elastisch om middel en heupen. Naar boven toe valt hij ruimer om de borst en bovenarmen, zonder dat-ie er hobbezakkerig uitziet. Op de kwetsbare plekken ontbreken naden. De trui is in verschillende kleuren beschikbaar. Er komen meer varianten, vertelt ze. Ook wil ze het assortiment uitbreiden met T-shirts en blouses. 

Goedkoop is de trui niet: 270 euro. De zachte lamswol uit Italië is prijzig. Ook de productiekosten zijn hoog. Het breien van een trui (met een machine) kost haar acht uur, het in elkaar naaien twee uur. Maar door de kwaliteit van de stof gaat de trui heel lang mee, verzekert ze. “Ook als de wonden geheeld zijn kun je de hersteltrui gewoon door dragen.” Dit is precies wat ze wil met haar opleiding, vertelt ze. “Praktische producten ontwerpen door in de eerste plaats goed te luisteren naar waar mensen behoefte aan hebben.”

paulineagustoni.com 

Jetske Korenromp Beeld Maikel Samuels

Jetske Korenromp (30), Raalte

Ontwerp: verpakking voor bloemen gemaakt van bloemen

Van jongs af aan heeft ze al een diepe liefde voor bloemen, vertelt Jetske Korenromp. Ze vindt het oprecht sneu als bloemen niet in volle glorie mogen bloeien. “Dat gebeurt bijvoorbeeld bij partijen die op de veiling worden aangeboden en niet verkocht. Nog voor ze hebben kunnen shinen, worden ze vernietigd. Net zoals ook winkels bloemen die ze niet kwijtraken, weg moeten doen voordat ze iemand blij hebben kunnen maken.” Ze vroeg zich af hoe ze afgedankte en verlepte bloemen zou kunnen ‘recyclen’. “Zodat ze alsnog kunnen doen waarvoor ze geteeld worden: laten zien hoe mooi ze zijn.”  

En dan was er nog iets dat haar niet beviel: het cellofaanpapier waarin haast standaard een bos bloemen wordt verpakt. “Daar erger ik me altijd zo aan. Plastic en bloemen gaan toch niet samen ...” Die ergernissen bij elkaar brachten haar op het idee om te onderzoeken of ze van weggegooide bloemen verpakkingsmateriaal zou kunnen maken voor bloemen. 

Maar hoe doe je dat? “Heel veel experimenteren, waarbij ik uitgegaan ben van de techniek van handgeschept papier.” Uitgebloeide bloemen die ze van bloemenzaken en restaurants kreeg, kookt ze eerst, om de massa vervolgens te vermalen tot pulp. Die laat ze uitlekken op een rooster. Daarna wordt de bloemenpulp twee dagen geperst en daarna nog eens vijf dagen te drogen gelegd, met als resultaat een soort ‘wraps’. 

Bruine pulp

Het klinkt simpeler dan het is. Nog afgezien van de stank tijdens het koken heeft ze eindeloos moeten experimenteren om te ontdekken welke bloemen geschikt zijn en een mooi resultaat geven. “Elke bloem heeft een eigen karakter. Rozen zijn echt lastig, dat wordt algauw een bruine pulp. Gerbera’s zijn ideaal, omdat de stelen een helder groene kleur geven. Door te mengen ontdekte ik mooie combinaties van gerbera’s met een paar rozenblaadjes erin. Ook de pitjes van zonnebloemen geven een bijzonder effect.” 

Haar product ‘Rebloom’ is niet alleen geschikt om er een bos bloemen in te rollen. Ze heeft ook een draagtas ontworpen om bloemen in te vervoeren, net als cadeaulabels en een zogeheten ‘boeketschijf’, die je in een vaas zet om bloemen beter te kunnen schikken. Om te voorkomen dat de bloementassen voortijdig uit elkaar vallen door natte stelen of een plensbui, hebben ze een waterdichte coating, uiteraard ook op biologische basis. De bloemen die verwerkt zijn tot verpakkingsmateriaal ruik je niet meer, zelfs niet de sterk geurende soorten als lelies. Maar haar ‘bloemenwraps’ verspreiden wel een natuurlijke geur. Korenromp: “Ze ruiken nu allemaal naar gras.”  

jetskekorenromp.nl

Fides Lapidaire Beeld Maikel Samuels

Fides Lapidaire (24), Tilburg

Ontwerp: kraam voor de verkoop van ‘broodjes poep’ 

Ze trekt veel bekijks op de snelweg met haar tot broodjeskraam omgebouwde paardentrailer. “Ik zie passerende automobilisten vaak lachen of ze steken hun duim omhoog”, vertelt Fides Lapidaire. “Dat komt natuurlijk door de grote letters die ik op het het dak heb gemonteerd: BROODJE POEP.” Afgelopen zomer stond ze al op festivals met haar mobiele kraam om broodjes te verkopen met ingrediënten die gegroeid zijn op compost van menselijke poep en plas. “Broodje poep klinkt heel plat, maar daarmee krijg je wel aandacht. En die wil ik, omdat ik een doel heb waarvoor ik zoveel mogelijk mensen wil mobiliseren.” 

Lapidaire ziet het als een missie om mensen ervan bewust te maken dat ‘onze poep en pies’ niet vies zijn maar waarde hebben. “Elke dag spoelen we dat zomaar weg door het toilet.” In de trailer heeft ze ook een wc gebouwd met een bril van gerecycled plastic, zónder spoeling, waarvan festivalgangers gebruik mogen maken. Urine en ontlasting worden gescheiden opgevangen. Van de poep wordt compost gemaakt. Aan de trailer hangt een bak gevuld met dat zwarte spul met het opschrift: do touch

Compost gemaakt van menselijke uitwerpselen

“Mensen vinden het eng om dit aan te raken. Voel en ruik maar. Dit is toch niet vies?” Op de compost gemaakt van menselijke uitwerpselen teelt een boerin (tomaten)planten, uien en kruiden waarvan pesto, hummus en andere ingrediënten worden gemaakt als beleg voor broodjes. “Daarmee sluit ik de voedselkringloop. Net als vroeger moeten we het weer gewoon gaan vinden om de grond te bemesten met onze uitwerpselen, in plaats van met kunstmest die de aarde uitput.”  

Wat betreft de regelgeving is de verwerking van menselijke uitwerpselen tot compost een ‘grijs’ gebied. “Maar ik wil dit op de agenda zetten. Daarom werk ik samen met wetenschappers, die onderzoeken of er bijvoorbeeld medicijnresten achterblijven in de compost.” Om de discussie onder festivalgangers aan te moedigen over de voedselkringloop, mogen die gratis gebruik maken van haar droogtoilet. Sterker nog, ze betáált ze, omdat wat ze achterlaten niet vies is, maar ‘waarde’ heeft. “Ze krijgen een muntje waarmee ze korting krijgen op een broodje.”

fideslapidaire.com

Camille Brabant Beeld Maikel Samuels

Camille Brabant (26), Parijs

Ontwerp: kruidendamp als alternatief voor sigarettenrook

Roken is schadelijk, dat weten we nu wel. En dan toch iets bedenken om het roken aan te moedigen? Camille Brabant snapt dat haar eindexamenwerk wenkbrauwen doet fronsen. De installatie die zij heeft ontworpen komt voort uit haar eigen ergernis over rokers in haar omgeving. “Als je zelf niet rookt, wil dat weleens botsen.” Maar in haar vriendenclub voelt ze zich als niet-roker ook weleens buitengesloten. “Aan roken zit ook een sociaal aspect, net als aan samen eten en drinken. Dat mis ik wel.”

Er moet toch ook een gezonde variant op het roken te verzinnen zijn, dacht ze. Die heeft ze gevonden in kruiden en medicinale planten, waarin ze zich al jaren verdiept. “Ik had eigenlijk biologie willen studeren. Vooral de plantenwereld boeit me.” Ze deed al eens onderzoek naar kurkuma, geelwortel, een specerij die in de supermarkt te koop is en veel wordt gebruikt in de oosterse keuken. Ook zou het helpen tegen allerlei kwalen, maar wetenschappelijk bewijs is daar niet voor. 

Kruiden en planten als kamille, valeriaan en tijm kunnen wel verlichting bieden bij een verkoudheid en pijntjes, helpen ontspannen of je juist opkikkeren, weet ze uit eigen ervaring. Maar kopjes kamillethee zijn geen alternatief voor haar rokende vrienden. Kamille ‘roken’ misschien wel. Dat is mogelijk met de installatie ‘Aether’ die ze ontwierp: glazen, bolvormige objecten met drie openingen erin. In één ervan wordt een staafje van samengeperste kruiden geplaatst. De ‘roker’ blaast vervolgens lucht in de bol waarna hij of zij de aromatische dampen inhaleert via twee dunne, glazen staafjes in de neusgaten. 

Brabant: “Het is niet zo dat mensen bedwelmd raken door het inhaleren van de dampen van planten. Zelf heb ik aan een of twee snuifjes van een mengsel van ceder, marjolein, oranjebloesem en rozemarijn genoeg om te relaxen. Ik ben geen dokter, het gaat me ook niet zozeer om eventuele medicinale aspecten. Ik wil een schadelijke gewoonte omzetten in een positieve. Zie het als een nieuwe visie op het roken.” Je kunt in je eentje de dampen opsnuiven maar ook met meerdere personen. Daarvoor ontwierp ze grotere bollen met meer openingen. En nu nog haar rokende vrienden zover zien te krijgen dat ze de sigaret inruilen voor een snuif saffraan, laurier of kurkuma. 

camillebrabant.com

Dutch Design Week, t/m 29 oktober in Eindhoven. Voor het volledige programma: www.ddw.nl De eindexamententoonstelling van studenten van de Design Academy is in de voormalige Campina-fabriek, Kanaaldijk-Zuid, Eindhoven. 

Lees ook:

Jonge ontwerpers willen problemen aanpakken met hun ontwerp

Sinds drie jaar is er een kentering merkbaar in de designwereld. De jongste generatie ontwerpers pakt maatschappelijke problemen aan. ‘Ze willen eerder doelen bereiken dan dingen maken. Ze zijn super geëngageerd.

Voelen en ruiken aan zestig jaar Dutch design

De Design Academie Eindhoven is hof- leverancier van ontwerpers. Een tentoon- stelling brengt het succes in beeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden