Theatershow

De wereld is ziek, tijd voor de Medicine Show van de Ashton Brothers

Beeld Patrick Post

Met mondkapje op kun je prima klarinet of melodica spelen, laten de Ashton Brothers zien. Maar lukt het Friso van Vemde ook om in zijn elleboog te niezen als hij in de trapeze hangt? Vanaf 1 juli staat de groep weer in het theater, met een aan de coronarichtlijnen aangepaste show.

Er komt een opgewekt muziekje uit een van de loodsen op het bedrijventerrein in Westknollendam. ‘Allez ‘op!’, klinkt het. Of soms alleen maar: ‘hop’!’ Rolstoelen zwieren op hoge snelheid over de betonnen vloer, de inzittenden reiken elkaar de hand om met extra vaart om elkaar heen te kunnen draaien. Eentje mist een afslag en dondert met rolstoel en al tegen een stapel planken aan.

Ja hoor, ze zijn er weer: de Ashton Brothers. Pim Muda, Joost Spijkers en Friso van Vemde Oudejans, drie acrobaten/zangers/dansers/muzikanten/clowns­­­­­, zetten de afgelopen twintig jaar een geheel eigen genre tussen circus en slapstick neer en veroverden er een grote schare fans mee.

Pim Muda van de Ashton Brothers.Beeld Patrick Post

De afgelopen drie jaar ontvingen ze tienduizenden bezoekers bij hun show Ashtonia in de tuin van Slot Zeist. Nu repeteren ze in de Zaanstreek, samen met extra krachten Timo Bakker en Guyllaume Wibobo, in een simpele loods. De lange, smalle ruimte wordt voor tweederde in beslag genomen door muziekinstrumenten, een metershoog metalen frame om aan te hangen en oneindig veel rare attributen. Inclusief een reeks rolstoelen dus. 

Daartussen is het speelveld met witte tape ingedeeld in anderhalve meters. Mondkapje op en spelen maar. Je kunt best op een melodica of klarinet blazen met een mondkapje voor, zo blijkt. Al moet de act waarbij ze een vijfstemmig liedje op bierflesjes blazen toch echt zonder.

Beeld Patrick Post

Een paar weken geleden zag het leven van de leden van het gezelschap er nog heel anders uit. Van Vemde werkte bij een hovenier, Spijkers betegelde zijn keuken, Timo Bakker werkte als fietskoerier. Ze hadden er net een sabbatical van een half jaar op zitten – “nou, sabbatical, we moesten gewoon heel erg bijkomen van drie jaar tachtig uur per week werken”, sputtert Van Vemde – toen het coronavirus uitbrak en het halve jaar vrij opeens oneindig leek. En de financiële buffer was op.

‘De eerste weken waren we best somber’

Pim Muda: “We waren net fulltime bezig met het ontwikkelen van onze najaarsshow en toen kwam de lockdown. Die eerste weken waren we best somber. We trainden wel in deze loods, gingen soms met onze trainer naar het bos in Heiloo. Maar we dachten ook: waar doen we het voor? Misschien was dit het dan en komt er na twintig jaar een einde aan dit bestaan.”

Maar het begon al snel te kriebelen: kunnen we niet toch iets maken, toch optreden? Investeren in een nieuwe show – dat kost al gauw een half miljoen – was op dit moment een te groot risico. Maar er was genoeg oud materiaal om uit te putten. Muda: “Zie je wat een troep er in deze loods staat? Hier staat twintig jaar aan rekwisieten, kostuums en decorstukken opgeslagen. En we hadden ‘Charlatans – a medicine show’, het programma waarmee we vanaf 2007 vier seizoenen hebben getoerd. Tot in het buitenland aan toe. De thematiek leek geknipt voor deze tijd.”

Beeld Patrick Post

‘Charlatans’ was geïnspireerd op de kwakzalvers die in de negentiende eeuw langs cowboystadjes trokken. Op het toneel fungeerden de rolstoelen als paarden, met nietpistooltjes werd er op los geknald. Af en toe kostte dat een paard zijn leven. Een enkeling werd door een drankje wonderbaarlijk genezen, stond op uit zijn rolstoel en deed een loodzwaar kozakkendansje.

Midden in een tournee van ‘Charlatans’ bleek Van Vemde zwaar ziek. Hij had de ziekte van Hodgkin; inmiddels is hij al weer jaren hersteld. Maar nu ze de show hernemen, is er het coronavirus. Nu is de héle wereld ziek.  

‘Dagelijks temperaturen we elkaar. Nee hoor, grapje’

Die zieke wereld vraagt van artiesten veel inventiviteit. Spelen voor iets meer dan honderd mensen betekent snijden in de kosten, dus ook snijden in de crew. Spijkers: “Dat was vreselijk. Rampzalig. Bij een tour gaat normaal een crew van elf mensen mee. Allemaal zzp’ers. Nu zijn we teruggegaan naar één technicus. De meeste anderen zijn gelukkig goed terechtgekomen.”

Ashton Brothers – a Medicine Show! is vanaf 1 juli de hele maand te zien in Hotel Theater Figi in Zeist. Na de show wordt een maaltijd geserveerd in de eetzaal van het hotel. Tweemaal daags is er een show met maaltijd (17.00 uur / 21.30 uur). Na Zeist volgt een tournee door het land.

En dan is er het coronaprotocol. Muda: “In de kleedkamers en backstage hanteren we anderhalve meter afstand. We hebben mondkapjes, handschoenen en desinfecterende handgel. Dagelijks temperaturen we elkaar. Nee hoor, dat is een grapje, alleen als we ons niet lekker voelen. We weten ook nog niet hoe Friso in zijn elleboog gaat niezen als hij met twee handen aan de trapeze hangt. Gelukkig zijn de richtlijnen voor op het podium afgelopen woensdag versoepeld en kunnen we weer dichter bij elkaar komen. We blijven het netjes volgens de richtlijnen doen, want we staan in de spotlights.”

Nee, corona is voor hen geen goed onderwerp om grappen over te maken, zegt Spijkers. “We zijn niet zo van de actuele grappen. Die zijn heel snel achterhaald.” Muda: “In de eerste week van de lockdown waren we nog wat lacherig over het virus en maakten we een YouTube-filmpje over een niezend orkestje. Een week later voelde dat smakeloos.”

Beeld Patrick Post

Uit het materiaal van ‘Charlatans’ maakten ze een show van een uur voor vijf mensen. Spijkers: “Heel gek, maar alle bewegingen, afspraken en handelingen waaruit een scène bestaat, zitten nog in het fysieke geheugen.” Maar ze zijn wel tien jaar ouder. Kunnen de lichamen het zware dans- en acrobatenwerk nog aan? Spijkers: “Het herstel duurt langer. En dat kozakkendansje kan ik nu niet meer. Ik weet nog dat ik toen elke dag last van mijn knieën had. Daarom ging ik naar een knokendokter en die zei: ‘Meneer Spijkers, als ik u was zou ik dat dansje niet meer doen’. Dus nu zijn jouw knieën aan de beurt”, grijnst hij naar Wibobo, die even later laat zien dat hij nog perfect in vorm is.

Lees ook:

De Ashton Brothers zijn gekomen waar ze thuishoren

De vernuftige en vindingrijke capriolen van de Ashton Brothers bevinden zich vanaf hun eerste theaterprogramma ‘De tragiek van de onderman’ uit 2002 op het snijvlak van cabaret, variété, slapstick en muziektheater. 

Ik durf niet, maar ik móet

Joost Spijkers, van theatergroep de Ashton Brothers, vindt het doodeng om solo op toneel te staan. Maar hij doet het, om te vertellen over zijn bijzondere band met de Balkan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden