Review

De wereld achter de afhaalchinees

Afgaand op de discussies die tegenwoordig woeden over de integratie van allochtonen, en wat daarin allemaal mis kan gaan, lijkt het soms of een dergelijk integratieproces niet anders dan moeizaam kan verlopen.

De Chinese gemeenschap in Nederland, die zo'n 100 000 zielen telt, is een goed voorbeeld dat het ook anders kan. Sinds de eerste Chinezen in 1911 voet aan wal zetten in de Rotterdamse haven, is deze bevolkingsgroep uiterst soepel opgenomen in de Nederlandse samenleving.

Een voorbeeld van een perfect geslaagde integratie? Of juist niet? De Chinese gemeenschap gaat door voor een uitermate gesloten bastion, die het liefst 'onder elkaar' naar school gaat, plezier maakt, sport en trouwt. Over de Chinese gewoonten en gebruiken is onder Nederlanders weinig bekend.

Ook documentairemaakster Karina Meeuwse wist drie jaar geleden niets over de Chinese cultuur. Meeuwse had in die tijd net een lang project over een Russische kolonie afgesloten, en zocht naar een manier om daarvan 'af te kicken'. Rondlopend in het Amsterdamse 'Chinatown' rond de Binnen Bantammerstraat, niet ver van haar huis, besefte ze: Iedereen is vertrouwd met Chinese restaurants, maar niemand vraagt zich af wat daar verder achter zit. Een nieuw project was geboren.

Drie jaar lang stortte Meeuwse zich op de Chinese gemeenschap. Ze begon met in het telefoonboek onder het woord 'Chinees' te kijken. Een paar jaar later heeft ze vriendschap gesloten met vele Chinezen, en is ze zelfs met een aantal van hen op vakantie geweest naar Hongkong. ,,Ik ben mezelf een beetje Chinees gaan voelen'', aldus Meeuwse, die heeft ontdekt dat 'Chinezen juist veel minder gesloten zijn dan Nederlanders'. ,,Je moet meer moeite doen om met ze in contact te komen, maar dan is het contact ook veel intiemer dan tussen Nederlanders.''

Het resultaat van haar inspanningen, de documentaire 'Oostenwind', laat de kijker echter niet toe in deze intieme wereld. Als kijker heb je na het zien van 'Oostenwind' het idee dat de poorten tot de cultuur achter de Chinese restaurants nog steeds gesloten zijn. Dat komt doordat Meeuwse de geschiedenis van de Chinese gemeenschap in Amsterdam schetst aan de hand van verhalen van de zogeheten tweede generatie, die geboren is uit Chinese vaders en Nederlandse moeders.

Volgens de maakster is de keuze om juist deze halfbloed-Chinezen aan het woord te laten geen vreemde. Zij zijn juist typerend, meent zij, omdat de eerste generatie Chinezen in Nederland bij gebrek aan huwelijkskandidaten massaal trouwde met Nederlandse vrouwen. En bovendien, zegt Meeuwse: ,,Halfbloed-Chinezen zijn voor een Nederlandse de sleutel om de gemeenschap binnen te komen''.

De mensen uit de tweede generatie die aan het woord komen, sommigen met zwaar Amstersdams accent, lijken echter te zeer vernederlandst om nog representatief te zijn voor de Chinese gemeenschap. Ze werken ook geen van allen in de Chinese horeca.

Hoewel 'Oostenwind' niet verveelt, had de documentaire aan diepgang kunnen winnen als de er een keuze was gemaakt: óf de wereld achter de restaurants uitspitten, óf dieper ingaan op de vraag hoe het is om als kind uit een gemengde relatie tussen de Nederlandse en de Chinese cultuur in te hangen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden