Review

'De weg Hofmans is de weg vanGod af, de weg van vernieling'

Hoe hoog de emoties tijdens de zaak-Hofmans opliepen, bij leden van het koninklijk huis én bij staatslieden, is na te lezen in een boek van de Leidse hoogleraar Hans Daalder.

door Jan Kuijk

Het best bewaarde Nederlandse staatsgeheim is waarschijnlijk het rapport, dat een commissie van drie ervaren staatslieden in augustus 1956 uitbracht over de huiselijke problemen in het gezin van koningin Juliana; het gevolg van de invloed die een gebedsgenezeres, Greet Hofmans, op de koningin had gekregen.

Met een zo vaag mogelijk communiqué sloten de koningin en prins Bernhard op 24 augustus 1956 het onderzoek af. 'Het advies is voor Ons zeer waardevol geweest bij het oplossen van de gerezen moeilijkheden', schreven zij. Maar dit bleek iets te optimistisch. De echte oplossing kwam pas veel later. Vooral koningin Juliana had grote moeite met het rapport. Twee leden van de commissie, de oud-premiers Louis Beel en Pieter Sjoerds Gerbrandy, hadden het zelfs helemaal bij haar verbruid.

Uit het boek van Hans Daalder blijkt hoe hoog de emoties aan beide zijden opliepen. Gerbrandy bijvoorbeeld was pijnlijk getroffen door de vorstelijke ongenade. Hij vermande zich en schreef de koningin op 4 september 1956 een brief. Daarin rechtvaardigde hij niet alleen het werk van de commissie, hij richtte zich aan het slot ook 'strikt persoonlijk' en 'van christen tot christen' tot de koningin. Een gedeelte van die passage:

“U hebt ook als Koningin het recht van elke Nederlander Uw eigen overtuiging, ook religieus, te tonen. Tegenover Ministers, het volk, Uw vrienden, zijt U daarin vrij. Althans binnen constitutionele perken en bedenkend dat U regeert over een volk dat in grote meerderheid de Christus belijdt.

Maar niet vrij staat U daarin tegenover Uw God en Vader in de Hemel.

Mejuffrouw Hofmans, de heer Kaiser, de heer van Heeckeren en anderen, die zich rond eerstgenoemde scharen, menen dat door deze vrouw hun contact met God zelf is gelegd. Maar dat is niet waar. Daarom zijn de figuren uit de kring van Mejuffrouw Hofmans - hoe bewust zij handelen, weet ik niet - Uw vrienden niet meer, maar Uw belagers. De weg Hofmans is de weg van God af, de weg van vernieling. Als U om U heen ziet, dan kunt U, door Uw schepper toch met een scherp verstand begiftigd, dat zo maar zien: alle harmonie, die U voor Uw geluk en de vervulling van Uw hoge taak nodig hebt, wordt stuk voor stuk bedreigd en verbroken. Het is mij een bitterheid des geestes te ontdekken, hoe groot de zuigkracht is van deze destructieve macht. Een destructieve macht is niet uit God. Maar het is wèl een macht! Hebt U ooit gemerkt dat genoemde mensen U liefhebben? Christus gaf zijn leven voor U.

De weg tot God is open, doordat Hij het is, die voor ons wil pleiten bij Zijn en onze vader. God zelf wil U persoonlijk wijsheid geven zonder tussenkomst van enig ander mens. Wie dat van Hem gelooft zal Zijn hulp ervaren. Dat geloof kan alleen het evangelie U leren. Het is mij een behoefte, bij het scheiden onzer wegen, als mijn diepste verlangen uit te spreken, dat ten bate van Uw gezin, ten bate van Uw volk, maar allereerst ten bate van U zelf, onze Vader Uw hart heenleide naar onzen Heer Jezus, die U alles wil geven wat u nodig hebt.

Majesteit, breng, in Christelijk geloof, het offer voor Uw volk niet ten halve maar geheel!“

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden