De vrachtwagen als liefdesnest/Drieluik over truckersbestaan belicht vooral schaduwkanten/Televisie vooraf

Wie vanavond bij de NCRV naar de eerste aflevering van een driedelige documentaire over truckers kijkt, zal tot de conclusie komen dat vrachtwagenchauffeur een beroep is met wel erg veel schaduwkanten.

Fred Lammers

Zelf hebben de truckers die kriskras door Europa rijden, er kennelijk veel lol in. Ze vertellen tenminste enthousiast over hun veeleisende werk. Hun truck is in feite hun huis. In de cabine van hun vrachtauto brengen ze een belangrijk deel van hun leven door. De gevaren waaraan ze blootstaan bagatelliseren ze. Anders zouden ze immers geen leven hebben.

Het thuisfront is een verhaal apart. De partners van de chauffeurs geven toe dat ze in grote lijnen wisten waaraan ze begonnen, maar de praktijk valt tegen. Die houdt in dat de vrouwen, als er kinderen zijn, alleen voor de opvoeding staan. Als vader thuis is, wil hij geen gezeur aan zijn kop en even helemaal afstand nemen van zijn werk, voordat hij weer in de van veel gemakken voorziene cabine stapt. Dat lot gaat vrouwen, naarmate de jaren verstrijken, steeds meer irriteren. De liefde moet dan wel heel diep zitten, wil het goed gaan.

De chauffeurs zelf komen in het drieluik, onder regie van George Mustert, naar voren als figuren die eigenlijk beter vrijgezel hadden kunnen blijven. Dat geven ze ook min of meer toe, al is de wetenschap dat er een thuisfront is dat voor een warm onthaal zorgt, rustgevend.

Hans en Mattie de Visser, die vanavond worden geportretteerd, maken van de nood een deugd. Zij hebben een 'huwelijk op wielen'. Sinds drie jaar trekken ze er samen in hun truck op uit. Zij verzorgen een soort pendeldienst op Schotland. In twee weken gaan ze vijf keer heen en weer. Na twee dagen rust worden weer kool, paprika's, tomaten en aubergines en wat zich verder aan groente aandient, geladen en gaat het in de diverse veerboten over de Noordzee. Mattie was vroeger buschauffeur. Dat ze nu achter het stuur van hun truck kruipt, was daardoor niet echt een grote overgang.

Hans en Mattie hebben een zelfstandig bedrijfje met vaste opdrachtgevers. In het verleden was hun nu zeventienjarig huwelijk steeds meer een relatie via briefjes geworden. Als de een thuiskwam, was de ander op reis. Door samen in de truck te stappen is hun huwelijk weer aantrekkelijk geworden. Bovendien kunnen ze daarmee voldoen aan het rijtijdenbesluit dat chauffeurs regelmatig rusttijden voorschrijft.

Elke rit is weer een race tegen de klok. De lading moet op tijd in Glasgow zijn, anders kunnen ze inpakken. Aan die stress zal Mattie nooit wennen. Een extra beproeving voor haar is de nieuwe boot naar Harwich. Die is wel snel, maar ligt minder stabiel op het water dan voorgangers, met als gevolg dat Mattie steevast zeeziek wordt.

Toch zijn ze het erover eens dat trucker zijn het mooiste beroep van de wereld is, omdat het hun een grote mate van vrijheid biedt. “De truck is ons campertje, ons kantoor en ons liefdesnestje”, stelt Hans vast. Mattie geeft toe dat door hun werk het sociale leven erbij inschiet. De contacten met de schaarse vrienden die ze desondanks hebben, zijn echter heel hecht. Kinderen zien ze niet zitten. Misschien later. Mattie waardeert het ruige leven van truckers en heeft er geen enkele moeite mee dat de onderlinge gesprekken niet altijd netjes zijn.

Wie naar de beelden kijkt, ontdekt een dubbele laag. Als je de vermoeide blikken van Mattie ziet na de zoveelste oversteek, vermoed je dat ze de schaduwkanten bewust onder tafel veegt.

In de tweede aflevering gaat het volgende week over een Friese ondernemer. Tom Dijkstra heeft met zijn drie broers een transportbedrijf dat vooral vee vervoert. We volgen hen op een moeilijke tocht met drachtige koeien naar Bosnië. De veearts die aan de Bosnische grens de lading moet controleren, is er niet gelukkig mee. De gang van zaken noemt hij 'niet humaan'. De Dijkstra's maken zich er niet druk over. De typering van hun passagiers, die je in het begin van de documentaire hoort als de koeien worden ingeladen, is veelzeggend. Het is voor hen business en daarbij moet je ook handig zijn om lastige douanebeambten van je af te schudden.

Op 8 februari staat chauffeur Herman van Wijk centraal. Hij toert al twintig jaar met een tankwagen vol gevaarlijke stoffen door Europa. Dat stelt bijzondere eisen aan hem. Zijn vrouw denkt er maar niet bij na wat hem kan overkomen. Soms reist ze mee. Het is maar goed dat ze niet weet aan welke gevaren haar man zich soms blootstelt.

In de documentaire zien we hoe een slang niet helemaal past als de giftige lading bij een verffabriek op Sicilië moet worden gelost. Herman van Wijk zorgt voor een noodoplossing die niet zonder risico is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden