TaalTon den Boon

De vakterm mondmasker legt het af tegen de zorgterm

Nog geen jaar geleden associeerde je mondmasker en mondkapje met de uitoefening van bepaalde beroepen. Autospuiters en mensen die met gevaarlijke stoffen werken, droegen mond- of zelfs complete gezichtsmaskers. Ook in de medische wereld werden mondmaskers gebruikt, maar die heetten vaak (medische of chirurgische) mondkapjes.

Zowel mondmasker als mondkapje was courant, maar vooral in de industrie was er een voorkeur voor mondmasker. Wellicht was zo’n mondmasker robuuster dan een mondkapje en anders klonk het woord masker wel professioneler dan kapje. Duidelijk is dat van beide synoniemen nu het woord mondkapje het gewoonst is. Dat komt mede doordat het dragen van zo’n voorwerp een medische oorzaak heeft.

Onbemondkapten 

Dankzij de corona-uitbraak is mondkapje niet alleen een populair accessoire in het straatbeeld geworden, maar tevens een alledaags woord. Dat heeft zijn weerslag op onze woordenschat. Zo wordt mondkapje vaak verkort tot kapje (‘Doe je voortaan een kapje op als je naar de supermarkt gaat?’), ook in samenstellingen als kapjesplicht en modekapje. Ook figureert mondkapje in woordcombinaties als ‘niet-medisch mondkapje’ en dient het woord als bouwsteen in samenstellingen als mondkapjesmodel, -dictatuur en -land. Met dat laatste woord wordt een land bedoeld waar veel burgers op straat een mond-neuskapje dragen om hun luchtwegen te beschermen tegen smog of infecties. Als het dragen van zo’n mondkapje tot groepsnorm wordt verheven, zullen de onbemondkapten in een mondkapjesland al snel als paria’s worden beschouwd.

In mei noemde Volkskrant-columniste Harriet Duurvoort ons land nog ‘een internationale rariteit als blotesnoetenland’. De kans is groot dat we in de volgende editie van Van Dale niet dat poëtische woord blotesnoetenland, maar wel de prozaïsche term mondkapjesland kunnen opzoeken.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden