De tweeduizendjarige geschiedenis van Nijmegen ligt letterlijk voor het grijpen

Bezoekers kunnen sinds dit weekeinde ronddwalen door ondergrondse gangen om de geschiedenis van Nijmegen te beleven.Beeld Koen Verheijden

Een oude verdedigingstoren aan de Nijmeegse Waalkade vormt de basis van het nieuwe natuur- en cultuurhistorisch museum De Bastei. De bouwplannen moesten meermaals worden aangepast.

Kijk naar links en je ziet resten van een Romeinse kademuur van tweeduizend jaar oud, vlak daarachter een stuk veertiende-eeuws stadskasteel en recht vooruit de overblijfselen van een verdedigingstoren uit de zestiende eeuw. Diep onder de grond, tussen de Valkhofheuvel en de Waal, ligt de tweeduizendjarige geschiedenis van Nijmegen letterlijk voor het grijpen.

Bezoekers van het nieuwe museum De Bastei kunnen sinds zaterdag zelf ronddwalen door de gangen om de historie van de oudste stad van Nederland te proeven, ruiken en voelen. De toren is de enig bewaard gebleven bastei in Nederland en werd in 1987 ontdekt tijdens de sloop van een aantal gebouwen aan de Waalkade. Die zogenoemde Stratemakerstoren werd gerestaureerd en was sinds 1995 te bezoeken.

In 2009 ontstond het plan van de Stratemakerstoren en het Natuurmuseum Nijmegen om samen verder te gaan. "Het Natuurmuseum zat in het centrum, maar we wilden graag nog dichter bij de natuur zitten", vertelt Gerard Mangnus, directeur van De Bastei. "Nijmegen heeft van oudsher een bijzondere band met de Waal en het rivierlandschap. Vanaf deze plek heb je uitzicht over dat hele gebied. De Bastei ligt letterlijk op de grens van stad en natuur."

Beeld Koen Verheijden

Duurzaamheid

Over de oude verdedigingstoren is met veel vernuft een duurzaam gebouw neergezet. Dat ging niet zonder slag of stoot. Tijdens de bouw werd de ene na de andere historische verrassing uit tweeduizend jaar geschiedenis blootgelegd. Het nieuw gevonden oude erfgoed kreeg een plek in De Bastei, al betekende dit dat de bouwplannen meerdere keren flink moesten worden aangepast.

Er werd drie jaar lang gegraven en gebouwd, veel langer dan vooraf werd gedacht. En het pakte ook een stuk duurder uit dan verwacht. In totaal kostte de bouw van het nieuwe museum zo'n 10 miljoen euro, terwijl aanvankelijk werd uitgegaan van ruim 7 miljoen.

Beeld Koen Verheijden

Wie vanuit de ondergrondse gangen opklimt in de toren, loopt vanuit het verre verleden naar het heden. Hier wordt het verhaal van de rivierdelta verteld. "We hebben geen potvis of andere grote publiekstrekker in onze collectie. We richten ons vooral op de regionale natuurhistorie van het rivierlandschap en de planten en dieren die hier voorkomen, zoals bijvoorbeeld de bever en de zwarte stern", zegt Mangnus. "De rivier was een belangrijke levensader voor de stad, maar is soms ook een bedreiging. Daarom worden er ingrepen gedaan, zoals de aanleg van de Spiegelwaal. Die kun je vanaf hier zien liggen."

Ook Staatsbosbeheer doet mee in De Bastei. "Normaal vind je onze bezoekerscentra middenin de natuur, nu zitten we in hartje stad", zegt boswachter Thijmen van Heerde. Hij wijst: "Als je vanaf hier 300 meter die kant op loopt, sta je midden in de Stadswaard en Ooijpolder". Onder het motto 'binnen kijken, buiten ervaren' is er veel aandacht voor duurzaamheid en natuureducatie.

Lees ook:

Warmpjes en duurzaam er bijzitten op een Nijmeegse billenwarmer

Van zuinige billenwarmers tot stappen zonder footprint: dat Nijmegen zich dit jaar de groene hoofdstad van Europa mag noemen, werpt al direct vruchten af.

In Nijmegen moet de burger verder klimmen op de duurzaamheidsladder

Je kan dan wel de titel groene hoofdstad van Europa in de wacht slepen, zoals Nijmegen deed. Maar wat levert dat de inwoners op? Kun je hen echt betrekken en motiveren om duurzamer te leven?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden