Review

De tuin te kijk

Voor katholieken is geel de kleur van de hoop, voor tuiniers de kleur van het voorjaar. Zoals sneeuwklokjes en krokussen het einde van de winter aankondigen -en wat kan het dan nog lang duren voor het echt zover is- zo is het begin van de lente voorbehouden aan het geel van de narcissen.

Als die eenmaal beginnen, gaan ook de struiken weer groenen en komen de eerste vaste planten op kleur. Het formaat is ook meteen heel anders dan dat van de laag-bij-de-grondse klokjes en krokussen. Lekker volumineus, waardoor een paar pollen narcis de tuin meteen een rijk bloeiend karakter geven. Pogingen om roze narcissen te kweken moeten dan ook met enige argwaan worden bekeken. Leuk voor de verzamelaar, maar geen echte voorjaarskleur.

Oud-kweker Karel van der Veek is zo'n verzamelaar. Al een tijdje in de vut, maar de narcissen laten hem niet los. Die kweekt hij al vijfentwintig jaar en hij verzamelt ze zoals een ander postzegels spaart. Niet alleen door links en rechts bijzondere bollen aan te schaffen, maar vooral ook door zelf narcissen te veredelen en zo weer nieuwe soorten aan het assortiment toe te voegen. En zoals een postzegelverzamelaar zijn zegeltjes netjes in boeken plakt, zo slaat Van der Veek zijn bollen (3000 soorten!) op in kaarsrechte bedden achter zijn boerderij. Met naamkaartjes erbij, of soms alleen een nummer; dat zijn door hem gezaaide narcissen die nog moeten worden uitgezocht op hun al dan niet goede kwaliteiten. En zo te zien heeft Van der Veek net als een postzegelverzamelaar af en toe een loep nodig zijn collectie te kunnen bewonderen. Want van de jongste zaailingen vallen de minuscule sprietjes groen niet bepaald op tussen het grove stro. Pas over vijf jaar laten zij zien welke eigenschappen zij van hun ouders hebben geërfd.

In de kassen pal achter het huis staan bakken volwassen narcissen te popelen om hun trompetten te openen voor de bezoekers van de Floriade (vanaf 6april). Het geurt er naar hyacinten en een knalblauwe Scilla peruviana bloeit dat het een lust is. Maar buiten is het guur en waait de zeewind meedogenloos over de rijen met duizenden narcissen. February Gold, Gipsy Queen en Peeping Tom, om maar een paar vroege bloeiers te noemen, laten zich daardoor niet uit het veld slaan. Het is maart, en dus wordt er gebloeid. Zo gaat dat in de natuur, ook als die veredeld is. Zelfs twee eenzame tulpen laten hun kleur al zien. Van der Veek vertelt dat zijn tulpen deel uitmaken van de schaduwcollectie van de Hortus Bulborum in Limmen, een 'museum' dat oude bloembolrassen koestert en voor het nageslacht bewaart (open van 10 april tot 15 mei).

Narcissen hebben overigens nooit de status gehad die tulpen ten deel viel. Sinds de eerste tulpenbol uit Klein-Azië Nederland bereikte, ging het snel bergopwaarts met de waarde daarvan. Midden zeventiende eeuw was het zelfs zover dat je met een handje tulpenbollen een mooi grachtenpand kon aanschaffen. Was daar in de oorlog eens om gekomen!

Van narcissen is volgens Van der Veek wel bekend dat Romeinse soldaten ze meenamen als ze ten oorlog trokken. Raakten ze gewond, dan was een hapje narcis genoeg om ze lekker te laten hallucineren en weg was de pijn. Maar wanneer de bol -afkomstig uit de Pyreneeën, de Alpen en de Kaukasus- precies in Nederland werd geïntroduceerd, is niet te achterhalen.

Lopend langs de toch wel saaie narcissenbedden van Van der Veek, vraag je je af, of plantenverzamelaars misschien niet van mooie tuinen houden. Maar nee; voor de veredeling heeft de kweker weliswaar enige ordening nodig, een snelle blik in zijn achtertuin leert dat hij meer doet dan rechte rijen kweken. Op strategische plekken staan daar volop narcissen in pot, terwijl tussen het prille groen ook de nodige bollen op hun beurt wachten. Bovendien, als straks zo'n beetje alles op kleur is, ogen de bedden met al die verschillende soorten narcissen schitterend, dat mag u van mij aannemen. Daarvoor moeten we alleen nog wel even geduld hebben. April is volgens Van der Veek de beste maand om naar zijn narcissen te komen kijken. Eerder mag ook.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden